Фарғона вилояти Данғара тумани ҳокимлиги

              МЕВАЛИ  БОҒЛАРДА  АЛДАМЧИ  БЕЛБОҒЛАР  БОҒЛАШНИНГ  АҲАМИЯТИ

Мевали боғларда мўл ва сифатли ҳосил етиштириш учун дарахтларни турли зараркунандалардан ҳимоя қилиш муҳим ҳисобланади. Айниқса, куз фаслида айрим зарарли ҳашаротлар қишлаш учун пана жой излайди. Уларнинг бир қисми дарахт танасидаги ёриқлар ва кўчган пўстлоқлар орасига яширинади.

Бундай зараркунандаларнинг сонини камайтириш мақсадида алдамчи белбоғлар ўрнатиш усули қўлланилади. Бу механик ҳимоя усули бўлиб, кимёвий препаратлардан фойдаланишни камайтиришга ёрдам беради.

Алдамчи белбоғ нима?
Алдамчи белбоғ — мевали дарахт танасига ўраладиган, зараркунандалар яшириниши учун қулай шароит яратадиган махсус материалдир.
Белбоғ сифатида қуйидаги материаллардан фойдаланиш мумкин:
Қанорга ўхшаш дағал қоп матоси.

Сомон.
Каноп толали материаллар.
Поролон ва бошқа мос материаллар.
Белбоғнинг қатламлари орасига кирган айрим зараркунандалар шу ерда яшириниши ёки қишлаш учун жойлашиши мумкин. Кейинчалик белбоғларни текшириш ва зараркунандалардан тозалаш орқали уларнинг сонини камайтириш мумкин.
Алдамчи белбоғларни қандай боғлаш керак?
1. Дарахт танасини тайёрлаш.
Белбоғ ўрнатиладиган жойдаги қуриган ва осон ажраладиган пўстлоқ қолдиқларини эҳтиёткорлик билан тозалаш керак. Соғлом пўстлоққа зарар етказмаслик лозим.
2. Белбоғ учун материал танлаш.
Зараркунандалар яшириниши мумкин бўлган қатламларга эга, ҳаво ўтказадиган мато ёки сомонли материал танланади.
3. Белбоғни ўрнатиш.
Белбоғни дарахт танасига ердан тахминан 40–45 см баландликда, кенглигини эса 20–25 см қилиб ўрнатиш тавсия этилади. У дарахтни шикастламайдиган тарзда маҳкамланиши керак.
4. Белбоғларни мунтазам текшириш.
Белбоғлар ҳар 5–6 кунда текширилади. Уларнинг орасига яширинган зараркунандалар аниқланиб, белбоғ тозаланади ёки зарарланган материал хавфсиз тарзда зарарсизлантирилади.
Алдамчи белбоғларнинг афзалликлари
Алдамчи белбоғлардан фойдаланиш қуйидаги натижаларга ёрдам беради:
Айрим зарарли ҳашаротларни механик усулда тутиш.
Дарахт танасида яширинадиган зараркунандаларни аниқлаш.
Зараркунандалар сонини камайтириш.

Кимёвий воситаларга бўлган эҳтиёжни камайтиришга кўмаклашиш.
Боғнинг фитосанитар ҳолатини яхшилаш.
Шуни унутмаслик керакки, алдамчи белбоғлар барча зараркунандаларни йўқ қилмайди. Уларни бошқа агротехник ва заруратга қараб, биологик ҳимоя тадбирлари билан биргаликда қўллаш мақсадга мувофиқ.
Хулоса
Мевали боғларда алдамчи белбоғларни ўз вақтида ўрнатиш, мунтазам текшириш ва зараркунандалардан тозалаш боғларни ҳимоя қилишнинг муҳим тадбирларидан биридир. Айниқса, кузги даврда ушбу усулни тўғри ташкил этиш келгуси мавсумда зараркунандалар сонини камайтиришга ёрдам бериши мумкин.

Соғлом боғ — мўл ҳосил гарови!

Озиқ овқат махсулотлари хавфсизлиги қўмитаси Данғара тумани мутахасиси Азизбек Турсунов