Зарпечак ҳақида
2026-03-30 14:50:00 / Янгиликлар
Зарпечак ҳақида . Зарпечаклар “cuscutaceae” оиласига мансуб бир йиллик ўсимлик бўлиб, дунё бўйича уларнинг 274 тадан ортиқ турлари аниқланган ва ундан 36 таси МДҲ давлатларида, 17 та тури эса Республикамизда рўйхатга олинган. Республикамизда учрайдиган ушбу зарпечак бегона ўтидан 13 та тури ўсимликларга энг кўп зарар келтиради. Зарпечакларнинг паразит ҳаёт кечириш тарзи уларнинг тузилишида кўпгина ўзгаришларни содир бўлишига олиб келган. Зарпечаклар вегетация даври, ривожланиши ва бошқа жиҳатлари билан оддий гулли ўсимликлардан тубдан фарқ қилади. Масалан, уларда барг бўлмайди, фотосинтез жараёни умуман кузатилмайди, илдиз системаси, устицалари йўқ, илдиз вазифасини эса ўсимлик танасига ёпишиб олувчи гаусториялар бажаради. Зарпечаклар қишлоқ хўжалиги экинларига жуда катта зарар келтиради. Улар барча ўт ўсимликлар, дарахтлар, бутасимонлар, мевали ва манзарали ўсимликларни зарарлайди. Бу паразитдан асосан, беда экинлари, зиғир, махсар, лавлаги, сабзи, пиёз ва бошқа кўпгина экинлар жиддий зарар кўради. Бир паллали ўсимликлар, жумладан бошоқли ўтлар ва ғалла экинлари зарпечаклар билан нисбатан камроқ зарарланади.
Зарпечакларга қарши агротехник ва механик кураш чоралари етакчи ўринда туради. Ўсимлик майдонлари зарарланишига қараб кучли ёки кучсиз зарарланган тоифаларга ажратилади. Кучли зарарланган экин, ўсимликлар чопиб ёки кесиб ёқиб юборилади ёки чуқурга кўмиб ташланади. Ўртача зарарланган экинларни тегишли қисмлари кесиб ёки чопиб олиниб, ёқиб юборилади. Тадбир ўтказилган майдонлар доимий назоратга олиниб, зарпечак бутунлай йўқолиб кетгунча ҳар 7-10 кунда назорат қилинади. Экин экиладиган далалар яхшилаб текисланади, экишдан 10-15 кун олдин бороналаш ишлари амалга оширилади.
Наманган вилояти Ўсимликлар карантини ва ҳимояси бошқармаси Чортоқ туман ўсимликлар карантини ва ҳимояси инспектори
Дилшодбек Гавҳаров
