2026 йил 21 апрелда қабул қилинган ЎРҚ–1141-сонли Қонун билан ҳакамлик судлари фаолиятини янада такомиллаштириш ҳамда бюджет интизомини кучайтиришга қаратилган муҳим ўзгартиш ва қўшимчалар киритилди. Қонун 2026 йил 24 июлдан кучга киради.

         Мазкур қонуннинг энг муҳим янгиликларидан бири – давлат органлари, ташкилотлари ва муассасалари, давлат иштирокидаги корхоналар ҳамда фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари ҳакамлик битими тарафлари бўлиши мумкин эмаслиги белгилаб қўйилди. Шунингдек, улар томонидан ҳакамлик судларини ташкил этиш тақиқланди.

         Қонунга мувофиқ, ер билан боғлиқ низолар, бинолар ва иншоотларга эгалик ҳуқуқини белгилаш билан боғлиқ ишлар, шунингдек бюджет маблағларини ундиришга оид низолар энди ҳакамлик судлари томонидан кўриб чиқилмайди.

         Яна бир муҳим ўзгариш сифатида ҳакамлик судьяларининг малакасига қўйиладиган талаблар кучайтирилди. Энди ҳакамлик судьялари Адлия вазирлиги тасдиқлайдиган махсус ўқув дастури асосида тайёргарликдан ўтиши ва ўз малакасини мунтазам ошириб бориши шарт.

         Шу билан бирга, Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексга янги 175⁹-модда киритилиб, ҳакамлик судлари тўғрисидаги қонунчиликни бузганлик учун маъмурий жавобгарлик белгиланди. Ноқонуний ҳакамлик судларини ташкил этиш, давлат ташкилотларининг ҳакамлик битими тарафлари сифатида иштирок этиши ёки қонунга хилоф равишда ҳакамлик қарорларини ижро этиши учун мансабдор шахсларга жарима қўлланилади.

         Ушбу ўзгаришлар ҳакамлик судлари фаолиятининг шаффофлиги ва қонунийлигини таъминлаш, малакали ҳакамлик судьялари корпусини шакллантириш ҳамда давлат бюджети маблағларидан самарали фойдаланишга хизмат қилади.

Жиноят ишлари бўйича Бандихон туман судининг тергов судьяси М.Абдимўминов