Qaraqalpaqstan Respublikası Taxtakópir rayonı hákimligi

Waqtınsha miynetke uqıpsızlıq dáwiri ushın tólemlerdiń jańa tártibi

Xızmetkerdiń keselleniwi yáki basqa úzirli sebepler kóre waqtınsha miynetke jaramsız bolıp qalıwı onıń miynet iskerliginde ushırasıwı múmkin bolǵan jaǵdaylardıń biri. Bunday jaǵdayda xızmetkerdi sociallıq jaqtan qollap-quwatlaw, onıń dáramatların qısman qaplaw hám miynet huqıqların kepilliklew zárúrli áhmiyetke iye.

2026-jıl 1-iyulden baslap waqtınsha miynetke jaramsızlıq napaqasın belgilew hám tólewdiń jańa tártibi engizildi. Usı tártip mámleket organ hám shólkemlerinde miynet shártnaması tiykarında iskerlik júrgizip atırǵan xızmetkerlerge de tiyisli bolıp, kesellik sebepli jumısqa shıǵılmaǵan dáwir ushın napaqa tólew mexanizmin jáne de jetilistiriwge qaratılǵan.

Jańa sistemanıń zárúrli tárepi, waqtınsha miynetke uqıpsızlıq dáwiri ushın tólewlerdi ámelge asırıwda is beriwshi hám de Mámleket social qamsızlandırıw fondınıń wazıypaları anıq belgilep berildi. Endigiden bılay xızmetker kesellengen jaǵdayda naǵaqa qanday tártipte, kim tárepinen hám qansha muǵdarda tolıqnishi belgilengen qaǵıydalar tiykarında ámelge asıriladı.

Oǵan kóre, bir kalendar jılındaǵı miynetke uqıpsızlıq dáwirdiń dáslepki 5 kúni ushın napaqanı is beriwshi tóliydi. Miynetke uqıpsızlıqtıń altınshıi kúninen baslap bolsa tólemler mámleket social qamsızlandırıw jamǵarma tárepinen ámelge asıriladı.

Bul tártip xızmetkerdiń kesellik sebepli jumısqa shıqpaǵan dáwirinde social qorǵalıwın támiyinlew menen birge, napaqalardı tólew mexanizmin jáne de sistemalastırıwǵa xızmet etedi.

Jańa sistemada - xızmetkerdiń rásmiy bántligi hám qamsızlandırıw stajına ıye bolıwı.

Miynet shártnaması tiykarında isleytuǵın xızmetkerler mámleket social qamsızlandırıwı menen májburiy tártipte qamtıp alınadı. Sol sebepli mámleket organlarında miynet shártnaması tiykarında jumıs islep atırǵan xızmetkerler de belgilengen talaplarǵa juwap bergen jaǵdayda waqtınsha miynetke uqıpsızlıq napaqasın alıwları múmkin.

 Bunda napaqa alıwdıń tiykarǵı shártlerinen biri — keminde 6 aylıq qamsızlandırıw stajına ıye bolıwı kerek.

Jańa tártipke kóre, napaqa muǵdarı qamsızlandırıw stajına qaray belgilenedi:

6 aydan 8 jılǵa shekem qamsızlandırıw stajına iye bolǵan xızmetkerge — ortasha is haqısınıń 60 procenti;

 8 jıl hám odan artıq qamsızlandırıw stajına iye bolǵan xızmetkerge — ortasha is haqısınıń 80 procenti muǵdarında napaqa tólenedi.

Sonıń menen birge, ayırım social qorǵawǵa mútáj kategoriyalar ushın qosımsha kepillikler de belgilengen. Atap aytqanda, I hám II topar mayıplıǵı bolǵan shaxslar, qaramaǵında 18 jasqa tolmaǵan tórt yamasa odan artıq perzenti bolǵanlar hám de perzentlerinen keminde birewi mayıplıǵı bolǵan shaxslar ushın pensiya muǵdarı 20 procentke asıriladı.

-15-sáneler aralıǵinda tayınlanǵan napaqalar — sol aydıń 25-sánesine shekem;

-16-31-sáneler aralıǵinda tayınlanǵan napaqalar — keyingi aydıń 10-sánesine shekem qarjılandırıladı.

Waqtınsha miynetke uqıpsızlıq tómendegi dáwirlerge tuwrı kelse, bul dáwir ushın napaqa tólenbeydi :

 •         ish haqı saqlanbaytuǵın demalıs ;

 •         ish haqı tolıq emes saqlanatuǵın demalıs ;

 •         bolani tárbiyalaw demalısı ;

 •         harbiy oqıw yamasa tekseriw jıyını ;

 •         ishlab shıǵarıwdan ajıralmaǵan jaǵdaydaǵı oqıw demalısı.

Eger miynetke uqıpsızlıq bul dáwirden keyin de dawam etse, napaqa xızmetker jumısqa shıǵıwı kerek bolǵan kúnnen baslap tólenedi.

Kesellik boyınsha waqtınsha miynetke uqıpsızlıq napaqa bir kalendar jılında jámi 182 kunge shekem bolǵan dáwir ushın tólenedi.

Bunnan tısqarı, ayırım jaǵdaylarda perzentti baǵıw menen baylanıslı miynetke uqıpsızlıq dáwirine qosımsha kúnler belgilengen. Mısalı, 14 jasqa deyingi perzentti baǵıw ushın qosımsha 20 kalendar kún, 16 jasqa shekem mayıplıǵı bolǵan perzentti baǵıw ushın bolsa qosımsha 40 kalendar kún názerde tutılǵan.

Pensiya belgilew hám tólew procesi elektron túrinde ámelge asıriladı.

Sonıń menen birge, ıs beriwshi tárepinen xızmetkerdiń miynet iskerligi, miynet shártnaması hám basqa zárúr maǵlıwmatlardıń tiyisli informaciya sistemalarına óz waqıtında hám tuwrı kiritiliwi zárúr. Sebebi maǵlıwmatlardıń kesh yamasa nadurıs kiritiliwi napaqanıń nadurıs esaplanıwına yamasa onı tayınlawda mashqalalar júzege keliwine sebep bolıwı múmkin.

Jańa tártip kesellik napaqasın belgilew hám tólew sistemasın jáne de ashıq, qolay hám ádalatlı qılıw, puqaralarǵa xızmetlerdi operativ hám de zamanagóy túrinde kórsetiwge xızmet etedi.

Taxtakópir  rayonı yuridikalıq xızmet kórsetiw orayı
bas yuristkonsulti D.A.Shaxanov