Qaraqalpaqstan Respublikası Shımbay rayonı hákimligi

Elimizde suwdı únemleytuǵın texnologiyalardı engiziw, egislik maydanlardı
hám eginlerdiń quramın ıqlımǵa beyimlestiriw, aldınǵı agrotexnologiyalardı jedel qollanıw ilajları kórilmekte. Bul processte Ózbekstan fermerleri keńesiniń ornı áhmiyetli ekenligin tán alıw zárúr. Keńestiń barlıq buwındaǵı basshı hám xızmetkerleri jáne buxgalteriya oraylarınıń xızmetkerleri anıq hám isenimli maǵlıwmatlarǵa tiykarlanǵan halda suwdan paydalanıwdaǵı mashqala hám kemshiliklerdi tallaw tiykarında tiyisli juwmaq hám usınıslardı fermerlerge turaqlı túrde jetkerip baradı.

Agrar tarawdıń rawajlanıwı tikkeley agrotexnikalıq ilajlardı óz waqtında ótkeriw menen birge awıl xojalıǵı egislik maydanlarınıń meliorativlik jaǵdayın jaqsılaw, irrigaciya tarmaqların qurıw, rekonstrukciyalaw hám ońlaw, jumısshı jaǵdayın saqlaw, ónimdarlıqtı arttırıw jáne suw resursları támiynatına baylanıslı.

Suw resursların únemlew búgingi kúnde úlken áhmiyetke iye ekenliginen kelip shıǵıp, mámleketimiz basshısı tárepinen awıl xojalıǵında suwdı únemleytuǵın texnologiyalardı engiziwge ayrıqsha itibar qaratılmaqta. Atap aytqanda, Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń 2022-jıl 1-marttaǵı "Awıl xojalıǵında suwdı únemleytuǵın texnologiyalardı engiziwdi bunnan bılay da jetilistiriw ilajları haqqında"ǵı PP-144-sanlı qararına tiykarlanıp tamshılatıp suwǵarıw, jawınlatıp suwǵarıw, keń kólemli jawınlatıp suwǵarıw sisteması, "sprinkler" sisteması, mobil jawınlatıp suwǵarıw sisteması, jerdi lazerli úskene menen úskenelengen tegislegishler járdeminde tegislegen tárizde diskret suwǵarıw usılları subsidiyalar ajıratılatuǵın suwdı únemleytuǵın suwǵarıw texnologiyaları dep belgilengen. Fermer xojalıqları tárepinen tamshılatıp suwǵarıw sisteması ornatılǵanda hár gektar paxta, ovosh eginleri hám kartoshka ushın 8 million swm, palız eginlerine 1,3 million swm, azıqlıq, maylı, sobıqlı eginler hám dárilik ósimlikler ushın gektarına 2,5 million sumnan, miyweli eginlerge 6 million swm subsidiya beriletuǵını belgilep qoyılǵan. Paxta hám ǵálle maydanlarına ornatılǵan suwdı únemleytuǵın úskeneler ushın bir jıllıq jeńilletilgen dáwir menen 5 jıl múddetke hár bir gektarǵa 25 million swmǵa shekem jeńilletilgen kredit ajıratılıwınıń nızamlı tiykarları bekkemlengen.

Sonday-aq, ovosh, kartoshka, palız eginleri, azıqlıq, maylı, sobıqlı eginler hám dárilik ósimlikler jetistiriw ushın suwdı únemleytuǵın suwǵarıw texnologiyaların engizgen fermer xojalıqları tárepinen suw esaplaǵıshlar ornatılǵanda suw salıǵınan 30 procentten 50 procentke shekem jeńillik beriledi.

Qalaberdi, Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń 2025-jıl 31-oktyabrdegi "Xalıqtı azıq-awqat ónimleri menen turaqlı támiyinlewge baylanıslı qosımsha ilajlar haqqında"ǵı PQ-322-sanlı qararına tiykarlanıp 2026-jıl 1-yanvardan baslap azıqlıq hám maylı eginlerdi jetistiriwshi subektlerge ónim jetistiriwde suwǵarıw ilajları ushın óz balansındaǵı nasos agregatları jumsaǵan elektr energiyası qárejetleriniń 50 procent bólegi mámleketlik byudjetten qaplap beriliwi jolǵa qoyılmaqta.

Joqarıda atap ótilgenindey, mámleketimiz tárepinen awıl xojalıǵında fermerler ushın úlken imkaniyatlar jaratıp berilmekte. Atap aytqanda, búgingi kúnde awıl xojalıǵındaǵı suw támiynatında ústinlik paxta hám ǵállege beriledi. Tirishilik suwınıń derlik 60 procenti usı eginlerdi suwǵarıw ushın jumsaladı. Sol sebepli bul baǵdarlarda únemli texnologiyalardı engiziw - suwdan nátiyjeli paydalanıwdıń baslı faktorı bolıp esaplanadı.

Suwdan paydalanıwdıń eń úlken bólegi áyne awıl xojalıǵına tuwra kelse de, elimizdegi suwǵarıw tarmaqlarınıń yarımı betonlanbaǵanı, yaǵnıy topıraq ózekli salma hám kanallardan ibarat bolǵanı sebepli úlken muǵdarda suw joǵaltılmaqta. Fermerler tárepinen ishki suwǵarıw tarmaqların tolıq betonlaw ushın hár jılı gúzgi-qısqı ońlaw máwsiminen nátiyjeli paydalanǵan halda, anıq rejelestirilgen jumıslardı dawam ettirsek, maqsetke muwapıq boladı.

Elimizdegi suwǵarılatuǵın maydanlardıń 60 procentine 1680 den aslam nasos stanciyası hám 4 mıńnan aslam suwǵarıw qudıǵı arqalı júdá úlken qarjı hám qárejetler esabınan suw jetkerip beriledi. Suw xojalıǵı tarawına ajıratılǵan 10 trillion sumnıń 63 procenti nasos stanciyalarınıń elektr energiyasına jumsaladı. Anıq boladı, suw tegin emes, hátte arzan da emes!

Suw úlken qárejet hám mıń mashaqat penen jetkerip berilip atırǵan sharayatta atızlardı kóldirip suwǵarıw, suwdı izeykeshlerge taslap qoyıw sıyaqlı unamsız jaǵdaylarǵa jol qoyılmawı kerek.

Mámleketimizde resurs únemlewshi texnologiyalardı qollanıp atırǵan fermer xojalıqlarınıń sanı jıldan-jılǵa kóbeymekte. Ásirese, tamshılatıp, jawınlatıp, diskret usılında suwǵarıw, jerdi lazer úskenesinde tegislew ǵalaba ken jaymaqta. Bul arqalı fermerler tek ǵana suwdı únemlep qoymastan, al ónimdarlıqtıń artıwı esabınan jaqsı dáramat tawıp atır.

Keńes tárepinen de suwdı únemlew, onnan maqsetli, nátiyjeli hám aqılǵa uǵras paydalanıw, ısırapgershilikke shek qoyıw maqsetinde, fermer xojalıqları tárepinen hár 5 gektar maydanǵa 1 suwshı biriktirilgen halda bar ǵálle maydanların paydalanbastan, suwdı ısırap etpey suwǵarıwdı támiyinlewge qaratılǵan úgit-násiyat jumısları shólkemlestirildi.

Shımbay rayonında awıl xojalıǵı ónimlerin suwǵarıw ushın jıllıq 400 mln metr kub suw jumsaladı. Bul júdá úlken kórsetkish. "Suw-tegin emes" degen ideyanıń mazmun-mánisin, suwdı únemleytuǵın texnologiyalardıń abzallıqların rayonımızdaǵı fermer xojalıqlarınıń basshıları menen birgelikte xojalıqlardıń barlıq aǵzaları arasında turaqlı túrde keńnen túsindiriw jumısların alıp barıwımız, 2025-2026-jıllarda 135 km, sonnan 2025-jıldıń aqırına shekem 54 km ishki suwǵarıw kanalların betonlastırıw jumısların juwmaqlawımız kerek. Bul arqalı biz keleshektegi xalqımız aldındaǵı eń joqarı minnetimizdi atqarıp atırmız.

Tájiriybeli diyqanlar jaqsı biledi, tamshılatıp suwǵarıw atızǵa emes, ósimlikke suw beriw, degeni. Bunda - qarjı únemlenedi, tógin eginlerge birdey jetkerip beriliwi esabınan ónimdarlıq artadı.

Sizde aldınǵılar qatarına qosılıń!

"Suw zerger," degen naqıl biykarǵa aytılmaǵan. Awıl xojalıǵında zergerlik sheberligi menen suwdan únemli paydalanıń! Únemlewdiń zamanagóy usılların qollanıp, suwdıń zaya bolıwına jol qoymań! Bul boyınsha basqalarǵa órnek bolıń!

"Atań mirap bolsa da, japıńdı tereń qaz" degen naqılǵa ámel etip, jumıstı qıs máwsiminde óz aymaǵıńızdaǵı suwǵarıw sistemaların tazalaw hám betonlastırıwdan baslań!

Qádirli watanlaslar!

Suwdıń biybaha resurs ekenligi, onı ısırap etiw bolsa xalqımızdıń keleshegine qıyanet penen teń ekenin umıtpayıq!

"Suw tegin emes, suwdı únemleń!" - bul ápiwayı súren emes, al bárshemizdiń kúndelikli wazıypamız, turmıs tárizimizge aylansın. Keliń, hámmemiz bul wazıypanı shın kewilden orınlap, xalqımız, keleshek áwlad aldında da júzimiz jarqın bolsın.