Qaraqalpaqstan Respublikası Qanlıkól rayonı hákimligi

Qanlıkól rayonı awıl xojalıǵı bólimi hám rayon fermerleri keńesiniń qospa

múrájat

Húrmetli diyqan hám fermerler jáne agrar taraw xızmetkerleri!

Bıyılǵı tábiyat qıyınshılıqlarına qaramastan, Siz fermer

hám diyqanlar tárepinen rayonımız boyınsha 4,6 mıń gektar sonnan, Sinjon usılında 1,2 mıń gektar maydanlarda paxta tárbiyalanbaqta.

Bárshemiz jaqsı túsinemiz, házirgi oǵada qıyın ıqlım sharayatında kóplegen sınaq hám qıyınshılıqlarǵa qaramastan, ásirese, bıyıl iyul ayınıń ekinshi yarımı hár jılǵıǵa qaraǵanda oǵada ıssı bolıp kiyatırǵanı sebepli suwshı, mexanizator hám sheńberleytuǵın atız jumısshılarına miynet haqıların óz waqtında berip, paxtańızda agrotexnikalıq ilajlardı, sonıń ishinde, suwǵarıw, kultivaciyalaw hám sheńberdi óz waqtında shólkemlestiriwdi dáwir talap etpekte.

Xalqımız Sizdey miynetkesh diyqan hám fermerler, sheber suwshı

hám irrigatorlar, óz isiniń haqıyqıy sheberi bolǵan mexanizator

hám agronomlar, jankúer ilimpaz hám izertlewshiler, klaster xızmetkerleri tımsalında mine usınday pidayı insanlardı kóredi hám el-jurt dasturxanın tolıqtırıw jolındaǵı abıraylı hám ullı miynetińizdi joqarı qádirleydi.

Qıyın hawa-rayı sharayatınan baslap, eń zárúr agrotexnikalıq ilajlardı qollanıwǵa shekemgi processlerden aman-esen ótiw ańsat bolmaydı, álbette.

Eń áhmietlisi, bıyıl iyul ayınıń sońǵı on bes kúnligi hám avgust ayınıń birinshi on kúnligi jáziyrama ıssı kúninde paxtanıń zúráátin alıp qalıp, kúni-túni etken hadal miynetleriniń miywası qanshelli tatlı ekenin zúráát pisip, óz waqtında terip-jıynap alınıp, qırmanǵa tógilgen waqıtta, tiykarǵısı, belgilengen rejeler arttırıp orınlanǵannan keyin ǵana ańlaydı.

Áne sonda ǵana fermerdiń kewli tınısh boladı. Bunıń ushın bolsa hár bir fermer xojalıǵınıń basshısı búginnen baslap óz paxta atızında "áhmietli 20 kún" járiyalawı kerek.

Umtılıwshılıǵı joqarı miynetkesh fermerler!

Iyul-avgust aylarında orınlanatuǵın agrotexnikalıq ilajlardıń áhmieti paxta zúráátliligin arttırıwda oǵada úlken. Sebebi, zúrááttiń erte, sapalı hám mol bolıwı áyne usı aydaǵı miynet nátiyjesi menen ólshenedi. Paxta agrotexnikası talaplarǵa muwapıq orınlansa, rawajlanıwı tezlesip, ǵóreklerge ǵórek qosıladı, erte pisedi, zúráátke bereket kiredi.

"Ǵoza pispeydi" degen kózqaras nadurıs. Ózbekstannıń qısqa vegetaciya sharayatında onıń pisiwin texnologiyalıq reje tiykarında basqarıw kerek. Jasıl górek emes, pisken, ashılǵan hám terip alınǵan paxta haqıyqıy zúráát.

Joqarıdaǵılardan kelip shıǵıp, paxtadan joqarı zúráát alıw ushın iyul-avgust aylarında jáne biz fermerler tárepinen agrotexnikalıq ilajlardı ámelge asırıw zárúr ekenligin hám artıqsha jetistirilgen hár bir kilogramm paxta ushın qosımsha dáramat alatuǵının júrekten sezinip, tómendegi ilajlardı hár qashanǵıdan da juwapkershilik penen qatnas jasap ámelge asırayıq!

birinshiden, barlıq diyqanlardıń ornı atızda bolıwı, ásirese, suwshı, mexanizator, entomologlar óz jumısına júdá qatań jantasıwı kerek;

ekinshiden, bunıń ushın mámleketimiz basshısı tárepinen berilip atırǵan jeńilliklerden paydalanǵan halda suwshılarǵa 1 million 500 mıń sumnan, mexanizatorlarǵa 1 million sumnan hám shıkanka (chilpish) etetuǵın atız jumısshılarına gektarına 200 mıń sumnan miynet haqı beriliwin 10 kún múddette juwmaqlań;

úshinshiden, óz atızıńızda zárúr sharayatlardı jaratıp, sonıń ishinde ıssı awqatlardı turaqlı túrde shólkemlestiriń;

tórtinshiden, ǵawashanı jáne bir márte sherbet usılında qanatlandırıp suwǵarıw, bunıń ushın suwshılarǵa barlıq sharayat jaratıń, túngi suwǵarıwdı jolǵa qoyıp, suwǵarıw jumısların juwmaqlań. Bunda, suwdan tuwri, aqilga muwapıq paydalanıń, suwgarıwda suwitpay suwgarıp, az suw menen tez-tez suwgarıwdı shólkemlestiriń, izeykeshke taslamaw sharaların kórip suwdi artıqsha ısırap boliwina jol qoymań;

besinshiden, zıyankes shıbın-shirkeyler - gór qurtı, órmekshi kene, jońıshqa qandalası, qara shire hújiminen qorǵawdı kúsheytiń, úylesken gúres ilajların keńnen qollanıń;

altınshıdan, ǵawashanıń gúllew hám gúllew dáwirinde ashıtqı, aspirin hám quramında bor kislotası, temir, kalciy bolgan mikro tóginlerden paydalanıp japıraqtan islew beriń yamasa tamshılatıp suwģarıw shlangları arqalı azıqlandırıń;

Bunda, 250-300 g/ga bor kislotası, 350-400 g/ga ashıtqı, 200-250 g/ga nan aspirin hám de "Sila kremniy" hám "Aminosid-Silikon" preparatlarınan paydalanıń.

Usı preparatlar tolıq suwda yeritilip, yeritpe túrinde kúnniń salqın (keshki 19-00 den keyin, azanǵı 7-00 ge shekem) waqtında japıraqlarǵa bir tegis sebiń. Bar jetispewshiligi de, artıqmashlıǵı da ziyanlı-ólshemdi asırmań;

jetinshiden, biologiyalıq stimulyatorlar menen qosımsha islew beriń. ǵwza rawajlanıwı kesh bolǵan atızlarda da paxtanıń erte pisip jetilisiwine.

hám zúráátiniń bereketli bolıwına erisiń;

segizinshiden, ǵawashanıń ónim jıynap alıwı ushın sharayat jaratıw, ásirese, sırt el sortların egken fermer xojalıqları ilimpazlar hám tájiriybeli qánigelerdiń usınısları tiykarında jumıs alıp barıw;

toǵızınshıdan, zıyankeslerdi olar ǵalaba kóbeyip ketkennen keyin emes, turaqlı baqlaw hám profilaktika tiykarında basqarıń. Bt qásiyetine iye bolmaǵan sortlarda tolıq integraciyalasqan qorǵaw sisteması (IPM), Bt sortlarda bolsa IPM menen birge maydanıń 10-15 procentinde Bt qásiyetine iye bolmaǵan qorǵaw (refugiya, ámelde "Qashıq" dep atalatuǵın) maydanın shólkemlestiriń;

sheshinshiden, hár bir suwǵarıwdan keyin topıraq jetilisiwi menen 1-2 márte juqa kultivaciya yetiń. Bunıń ushın, kultivatorlardı "balıq beti" yetip orań hám azanǵı hám keshki saatlarda kesek payda yetpesten juqa kultivaciyanı jolǵa qoyıń.

Qatar aralarında kultivaciya sonday ótkeriliwi kerek, bunda, ǵawasha túplerine ziyan jetkermewi, góreklerdi túsirmewi, ǵawasha paqalların topıraqlamawi kerek;

Suwgariwdan keyin topıraqlarda jarıqlar (diywal) payda bolgan bolsa, jeńil suwgarıp, keyin mayin kultivaciya etiń;

on birinshiden, iyul-avgustta orınlanatuǵın agrotexnikalıq ilajlardıń jáne bir názik tárepi sonda, bul waqıtqa kelip, ǵawasha qatar aralarında shora, iyt júzim, quwı peshek, ǵumay, suw otı sıyaqlı jat ósimlikler de kóbeedi.

Ǵawasha ústinen biyik bolip, shıbın-shirkeylerdi ózine tartıw menen birge, hár túrli ziyanlı mikroorganizmler kóbeyip, tómengi yarustaǵı góreklerdiń shiriwine, makrosparioz hám basqa shiriw kesellikleriniń kóbeyiwine alıp keledi hám de ǵawashaga berilgen tóginniń tiykarģı bólegin ózlestiredi.

Sol sebepli hárbir atız jáne bir márte kózden ótkerilip, jabayı shóplerdi suwdan keyin qolda julıp alıw hám barlıq atızlar jabayı shóplerden tazalanıwına ayrıqsha itibar qaratıń;

on ekinshiden, rawajlanıwdan artta qalǵan maydanlardı ayrıqsha qadaǵalawǵa alıw hám artta qalıwshılıqtan shıǵarıw ushın qosımsha agrotexnikalıq ilajlar kóbeytiw;

On úshinshiden, 1-avgusttan baslap, ǵawashanıń jaǵdayınan kelip shıǵıp, Etefon ("qartayıw" gormonı) qollanıń, bul ǵawashanıń fiziologiyalıq pisiw procesin jedellestiredi hám ósimliktiń ósiwin toqtatadı, góreklerdiń tolıq jetilisiwine erisip, hár bir gektardan alınatuǵın paxta ónimdarlıǵın jáne de arttıradı.

on tórtinshiden, atızlarıńızdı hár qıylı (plyonka, shiyshe, plastik ıdıslar, qaǵaz oramlar hám basqa) shıǵındılardan tazalań, atız shıǵındıları keleshek áwladlar ushın, insanlardıń densawlıǵı ushın úlken qáwipke aylanadı, biypárwa bolmań!

Taza atız bezek emes - ol topıraq ónimdarlıǵı, insan salamatlıǵı hám fermer abırayı, sonı umıtpań! Ekologiyalıq taza dala - bul azıq-awqat qáwipsizliginiń gilti.

Paxtashılıqta joqarı nátiyjelerge erisiwde bárinen burın, diyqan hám fermerler, paxta klasterleri jáne taraw pidayılarınıń kúni-túni islengen mashaqatlı miyneti, sonday-aq, puqta oylanǵan reformalar hám ilimiy qatnaslar óziniń múnásip nátiyjesin bermekte.

Xabarıńız bar, sońǵı jılları awıl xojalıǵı tarawında ámelge asırılıp atırǵan keń kólemli reformalarımızda tiykarǵı itibardı suw hám jer resurslarınan aqılǵa uǵras paydalanıw, óndiriske zamanagóy texnologiyalardı jedel engiziw, xojalıq hám kárxanalardıń materiallıq-texnikalıq bazasın hám kadrlar potencialın bekkemlew, eń áhmietlisi, diyqan xojalıǵın rawajlandırıwǵa qaratpaqtamız hám fermerlerdiń awırın jeńilletiwge qaratılmaqta.

Áyne húrmetli Prezidentimizdiń 2026-jıl 8-maydaǵı PP-82-sanlı Pármanı menen paxta shiyki zatın jetistiriwge ajıratılǵan jeńilletilgen kreditlerdiń bir bólegin qaplap beriw boyınsha bir qatar jeńillikler belgilengen. Sonnan:

paxta shiyki zatın jetistiriwge ajıratılǵan jeńilletilgen kreditlerdi shártnamada belgilengen múddette qaytarǵan xojalıqlarǵa usı kreditler boyınsha tólengen procent tóleminiń 2,5 procentlik punkti;

ónim jılı juwmaǵına shekem (tiyisli jıldıń 31-dekabrine shekem) qaytarǵan xojalıqlarǵa usı kreditler boyınsha tólengen procent tólemleriniń 5 procentlik punkti;

awıl xojalıǵı subektlerine óz qarjıları hám kommerciyalıq banklerdiń kreditleri esabınan jetistirilgen paxta shiyki zatın birjada satqanda rásmiylestirilgen elektron esap-faktura bahasınıń bir bólegin qaplap beriw boyınsha jeńillikler belgilengen. Siz paxtadan joqarı ónimdarlıqqa erisip usı jeńilliklerden paydalanıń!

Áziz fermer hám diyqanlar!

Siziń hár bir ólshewińiz, óz waqtında qabıl etken qararıńız, jerge, suwǵa hám ósimlikke abaylı qatnasıńız mámleketimiz paxtashılıǵınıń jańa nátiyjesin jaratadı. Bilimdi ámeliyatqa aylandırıp, joqarı zúráát, sapalı talshıq, turaqlı dáramat hám ekologiyalıq taza atızlardı birgelikte qáliplestiremiz.

Bul jumıslardı sonday kóterińki ruwxta shólkemlestireyik, islengen miynetimiz arqalı zúráátke zúráát qosıp, joqarı nátiyjelerge eriseyik. Bársheńizdi usı iygilikli iske qatnasıwǵa shaqırıp, ekonomikamızdı kóteriwge, ana jurtımızdıń jáne de abat bolıwı ushın múnásip úlesińizdi qosıwǵa jáne "áhmietli 20 kún" dawamında paxta atızların jáne de qayta islewde belsene qatnasıwǵa shaqıramız!

Qanlıkól rayonı awıl xojalıǵı bólimi hám rayon fermerleri keńesi.