Qaraqalpaqstan Respublikası Nókis qalası hákimligi

Qala hákimi A.Daniyarov eki jıl ishinde qanday jumıs alıp bardı? Wádeler orınlandı ma?

Wádeler orınlandı ma?

Nókisshiler mámleketimizden razı bolıwında neler islendi?

Tek ǵana bir mıń jeti júz xojalıqtıń úy tóbeleriniń shiferlanıwı menen bahalayıq pa?

Búgin bir kórsetiw arqalı Nókistegi ózgerislerdi joqqa shıǵarıyıq pa ?

Shınlıqtı kim aytadı?

Sorawǵa juwap tómende👇👇👇

#Bildirgi
#Tanlaw
Men bunı bilmeymen, bilmegenimdi bolsa Nókis biledi
Qaraqalpaqstannıń paytaxtı  Nókis qalası 1932-jılı shólkemlestirilgen.
Paytaxtımızdıń alpıs jıllıǵı belgileniwi múnásibeti menen jazıwshı Shawdırbay Seyitovtıń
«Erkin Qaraqalpaqstan» gazetası, 1992-jılǵı 28-noyabr kúngi sanında «Muhabbatım, jaslıǵım, Nókis!»essesi jarıq kórgen.
Psixologiyada ma,  filosofiyada ma usınday kóz qaraslar bar, shın ıqlas penen oylanǵan oylar qaǵazǵa tússe , jıllar ótip materiallıq álem bolıp jaratılar eken. 
Aldında bildirip ótkenimdey, házirshe qanday da bir ilimniń ilimpazı emespen.
Tek qana kórgen bilgenimdi , realist baqlawshı, gúzetkenlerimdi, sezingenlerimdi keń jámiyetshilikke usınıwshı dóretiwshimen.
Jazıwshı essede keleshek  Nókisti bılay súwretlegen,
«... kósheleriń jasıl tereklerge, nurlı reklamalarǵa, kóp-kóp etajlarǵa tolıp ketkey!»
Esseniń jazılǵanına otız tórt jıl boldı. Jazıwshınıń qanatlı sózleri doslıq hám awızbirshilik penen búginde ámelge asıp qalamız jıldan-jılǵa shıraylasıp, jasıl mákanlar jaratılıp, sawlatlı kóp qabatlı imaratlar sanı kóbeymekte. 
Tap házirgi sátlerde eki jıl ishinde Nókisimizdiń ózgerislerin, ondaǵı «Insan qádiri ushın» jaratılıp atırǵan reformalardı, máhállelerdegi infrastrukturanıń jaqsılanıwın maǵlıwmat retinde aytıp ótkimiz kelip tur. 
Qalamızda 537 km uzınlıqta ishki jollar hám 1400 kóshe bar. Házirgi berilgen málimleme waqıt ótip ózgeriwi múmkin. Sebebi, Nókis jıl sayın keńeyip, qalaǵa jaqın rayonlardıń máhálleleri qalanıń aymaǵına ótkeriliwi processleri ámelge asırılmaqta. (Burın, Nókis rayonına qaraslı bolǵan«Shadlı awıl», «Nawqan baǵ»,«Qutlı mákan», «Samanbay»htb MPJ)
Bizdegi maǵlıwmatlarǵa bola, 2014-2015-jıl  hám aldıńǵı jılları jılına uzaǵı menen 10 km uzınlıqta asfalt jollar tóselgeni úlken jetiskenlik bolǵan. 
Kópshiligimiz biletuǵın shınlıqtı aytqım, jazǵım kelip tur. 
Jaqın jıllarǵa shekem jawın jawǵan kúnleri, ásirese qardıń eriwi bizge mashaqatlı boldı. Tuflimiz ılay bolmawı ushın sırtınan paket oradıq.
Gúz-qıstıń keshlerinde etikke jabısqan batpaqtı eski pıshaq penen tazalap, juwıp, jılıtıw trubasında suwı sorǵalap ayaq kiyimlerimiz talay turǵan.
Ásirese, mekeme aldılarında turatuǵın góne sipse hám suw tolǵan temir qańıltır. Bunda biz ayaqlarımızdı tazalap ishkerige kirgenbiz. Házir eslesem kúlkim hám jılaǵım keledi. Bul kúnlerde de ótistik, shúkirimiz kóp.
  Húrmetli Prezidentimizdiń «Biziń ullı hám iygilikli maqsetimiz - birgeliktegi pidayı miynetimiz benen Jańa Ózbekstan quramında Jańa Qaraqalpaqstandı qurıw bolıp tabıladı» degen shaqırıǵı ámelde dáliyllenip, aydın keleshekke, baxtiyar turmısqa qaray adımlamaqtamız.
Paytaxtımızda eki jıl ishinde  «Baslamalı byudjet»tiykarında 110 km uzınlıqta ishki jollardıń asfaltlanıwına erisilgen bolsa, qatar qarar hám pármanlardıń Nókis qalasında orınlanıwı menen qosımsha 38 km uzınlıqta asfalt jollar jatqızıldı.
«Góne qala» MPJ ótiwshi Aqmanǵıt kóshesine eni 22 metr, uzınlıǵı 1100 metr asfalt jollar jańalandı.
 Bul tariyxıy waqıya, tariyxıy process edi. Jolawshılar áyni usı kóshe boyında avtomobillerde irkilip turǵanın jaqsı biledi.
Yadıńızda bolsa bir jılları bazarlarda elektr jılıtqısh úskeneleriniń sawdası yamana «qızıdı» .
Xojalıqlarda tábiyiy gaz basımınıń azlıǵı, tómenliginiń kórnisi emes pe? Yaǵnıy mashqala!
Xosh, tábiyiy gaz máselesine dıqqat qaratıldı ma?
Usı orında «Nawqan baǵ», «Aq jaǵıs», «Qos bulaq». «Jolshılar» htb máhálesinde 1980-1984-jılları qurılǵan tábiyiy gaz qubırları 2025-2026-jılları 45,6 km aslam uzınlıqta qubırlardıń jańalanıwına erisildi.
Mine usınday iygilikli ámellerdiń nátiyjesinde máhállelerde gaz basımı joqarılap, xalqımız jıl dawamında tábiyiy gazden mashqalasız jasamaqta.
Burınları hawa rayı azıraq túnerip tursa,  ásirese jawın shashın bolǵan kúnleri telefondı«zaryadka»lawǵa asıqtıq.
Jasırarlıǵı joq,  ayrıqsha jaǵdaylar ushın hár bir úydiń muzlatqıshında sham saqlanıwlı turatuǵın edi.
Búgin de bul waqıyalar derlik umıtıldı esabı. 
Nókiste eki jıl dawamında elektr tarmaqlarında keń kólemler jumıslar alıp barıldı.
Jańadan  74 dana transformator qurılıp, sonnan 183 dana
keńnen remontlanıp,
248 km uzınlıqta Sip-kabeller tartıldı.
Jańa qurılısqa 38 km uzınlıqta Sip-kabeller, 9 dana jańa transformator ornatıldı.
Nókistiń qap-qarańǵı túnleri hám suwıq kóshelerin...
Umıtpadıńız ba?
Bay, ózine toq shańaraqtıń ǵana úyleri aldında túngi jaqtılandırıw janıp turar, kóshedegi jaslar usı jerde sáwbetlesip otırar edi...  Zımıstan túnlerde talay jınayatlar bolǵan.
«Babay alıp ketedi» degen sózler qurı gáp emes shıǵar... Qap-qarańǵı kósheden basqa neni kúteseń?
Xosh, Nókiste túngi jaqtılandırıwǵa qanshelli dárejede itibar qaratılǵan?
Eki jıl dawamında qırıq bir máhálleniń ishki kóshesiniń jolları tolıǵı menen túngi jaqtılandırıw menen támiyinlenip, qosımsha retinde,  1617 dana quyashlı panelli
túngi jaqtılandırıw ornatılǵan.
Qońsınıń úyinen suw tasıw mashqalası sheshildi me?
Taza ishimlik suwı menen qala 99\9 payızda qamtıp alındı. Bunda 1980-1996-jıllardaǵı gónergen ishimlik suw tarmaqlarıda qamtıp alınıp, jańalandı.
Búgin «murnımız astında» ishimlik suwı aǵıp tur. Shelekke suw toltırıp qoyıw kerek degen mashqalalar óz sheshimin taptı.
Házirgi waqıtta ayırımlardıń úyinde suw shelekte joq shıǵar.
Sır emes, biz piyadalar jolı degende qádimgi avtomobillerdiń ótetuǵın jolın túsingenbiz.
 Jıllar ótti, mine piyadalar ushın da arnawlı jol bolatuǵının túsinip jettik.
Qalamızda 41 km uzınlıqta piyadalar jolı salınıp, eń shetki aymaqlardaǵı jollardıń átirapları da abdanlastırıldı.
 Mısalı, «Qum awıl», «Isbilermenler aymaǵı»,«Qutlı mákan»,«Qutlı qonıs» , «Jolshılar»,«Nawqan baǵ» , «Jayxun»,«Tele oray» aymaqlarında piyadalar ushın beton jollar qurıldı.
Keyingi jılları sociallıq tarmaqlarda  shetelli sayaxatshılar hámde jergilikli turistlerimiz Nókis qalasınıń jap-jasıl kóshelerin maqtap, minnetdarshılıǵın bildirgen videolarınıń gúwası bolıp atırmız.
Eki jıl ishinde 4 gektar orında «Jasıl mákan» shólkemlestirilip, bunda 18 máhállede dem alıw orınları qurıldı.
«Jas áwlad»máhállesi tolıǵı menen sanlastırılıw sistemasına biriktirilip,  abadanlastırıw jumısları juwmaqlandı.
«Zarbdor» tájriybesi tiykarında «Órnek», «Ǵárezsizlik»,«Xalıqlar doslıǵı»,«Shımbay shayxana» MPJ aymaqları qamtıp alınıp, bunda ámeliy jumıslar dawam etpekte.
Ásirese, ashshı shınlıq, biz mashqalanı jasırǵımız kelgen orınlardıń bir Nókis diyqan bazarı edi.
Xalqımızdıń jawın-shashınlı kúnlerde emin-erkin bazarlıq islewi ushın múmkinshilik joq edi.
Búgin bári basqasha! Hátte biz bunday bazardı kóz aldımızǵa da keltirip kórmegenbiz.
Búgingi keltirilgen maǵlıwmatlardı kiris sózi sıpatında ǵana jarıtqımız kelip tur. Bárshesin birme-bir dáliylep jazıwǵa bolar edi,  biraq, jedellik dáwirindegi zamanagóy adamlarda keń kólemli materialdı oqıwǵa waqtı joq,-dep oylaymız.
Mısılı, mektepler, balalar baqshası, oraylıq kósheler boyındaǵı túngi illyuminaciya shıraqları, bándirgilerdiń jańalanıwları, 51 shańaraqtıń hár bir úydiń remontı ushın 60 million swm ajratılǵanın,  «Kámbaǵallıqtan abadanlıqqa qaray» baǵdarlaması sheńberinde segiz máhállede qıytaq jer maydanlarınıń suw támiynatı menen támiyinleniwin kiritip, jazıp otırmadıq.
​...Aradan otız tórt jıl ótip, Shawdırbay Seyitovtıń  «...kósheleriń jasıl tereklerge, nurlı reklamalarǵa, kóp-kóp etajlarǵa tolıp ketkey!» degen shın ıqlas penen jazılǵan hár bir tilegi keleshektiń pochtasına jiberilgen xattay!
Búgin Nókistiń keń, asfaltlanǵan kóshelerinde, túnde jaynaǵan nurlı shıraqlarında, jańadan boy tiklegen sawlatlı imaratlarında hám hár bir máhállege kirip barǵan abadanlıq, dóretiwshilik jumısları menen materiallıq formaǵa aylanıp, biz bunıń guwası bolmaqtamız. Biz abat mánzilde «Jańa Ózbekstan»bolıp jasamaqtamız. 
Bárshemizdiń xabarımız bar,  Prezidentimizdiń Qaraqalpaqstanǵa bolǵan saparında, Nókis qalamızdaǵı 24/7 kóshesine tosınnan barǵan edi. Kóshede seyilge shıqqan insanlardıń  «Uvajaemıy Prezident» dep óz razılıqların bildirgenin sociallıq tarmaqlardan baqladıq.
Búgin 41 km piyadalar jolında, 1617 dana quyash panelli shıralar janıp turǵan abat máhállelerde, Prezidentimiz benen 24/7-kóshesindegi ushırasıwlarda xalqımızdıń júzindegi razılıqtı kórip, qalay dóretiwshilik islemewge boladı?
Erteńgi Nókistiń sulıwlıǵı qanday boladı? Men bunı bilmeymen, biraq jıldan-jılǵa shıraylanıp baratırǵan Nókisim  bunı júdá jaqsı biledi!
E.Sagalatdinova