Ximiya sanaatındaǵı iri investiciyalıq joybarlardı jedellestiriw máseleleri kórip shıǵıldı
2026-03-11 16:35:00 / Prezentaciyalar

Sın kózqaras ruwxında ótken ilajda tarmaqtı “maqset – háreket – nátiyje” principine tiykarlanǵan jańa strategiyalıq rejelestiriw hám rawajlandırıw sisteması tiykarında reformalaw zárúr ekenligi atap ótildi. Ximiyalıq ónimler islep shıǵarıw kólemlerin arttırıw, jańa quwatlıqlardı iske qosıw hám eksport potencialın keńeytiw boyınsha anıq kórsetkishlerdi belgilew tapsırıldı.
Sonıń ishinde, usı jılı tarmaq ónimleriniń eksportın 720 million dollarǵa jetkeriw wazıypası qoyılǵan. Awıl xojalıǵında rejelestirilgen ónim kólemlerin támiyinlew ushın azotlı tóginler islep shıǵarıwdı 1 million 120 mıń tonnaǵa, fosforlı tóginlerdi 135 mıń tonnaǵa, kaliyli tóginlerdi bolsa 222 mıń tonnaǵa jetkeriw zárúr ekenligi atap ótildi.
Atap ótilgenindey, tarmaqlar hám aymaqlar tárepinen usı jılı 9,5 milliard dollarlıq 133 joybardı ámelge asırıw sheńberinde 2,5 milliard dollar investiciya tartılıwı rejelestirilgen. Sonıń ishinde, ximiya sanaatı kárxanaları hám aymaqlarda 24 strategiyalıq joybar sheńberinde 1,3 milliard dollar investiciyalardı ózlestirip, 7 jańa óndiris quwatlılıǵın iske qosıw wazıypası belgilengen.
Sonıń menen birge, Qońırat soda zavodında óndiristi keńeytiw, “Samarqandximiya” kárxanasında mineral tóginler islep shıǵarıwdı jolǵa qoyıw, Diyqanabat kaliy zavodınıń quwatlıqların arttırıw boyınsha joybarlardı ámelge asırıw procesi sın kózqarastan kórip shıǵıldı. Múddetlerdiń tiykarsız sozılıp atırǵanı atap ótildi. Juwapkerlerge investorlar menen birgelikte bul joybarlardı jedellestirip, qısqa múddetlerde juwmaqlawdı támiyinlew tapsırıldı.
“Ammofos-Maksam” kárxanasınıń jumısı dawamında toplanǵan fosfogips sanaat shıǵındıların qayta islew máselesine de itibar qaratıldı. Bul shıǵındıdan qosımsha ónimler, sonıń ishinde, sulfat kislotası islep shıǵarıw imkaniyatlarınan nátiyjeli paydalanıw zárúr ekenligi atap ótildi.
Sonday-aq, ximiya sanaatın strategiyalıq rawajlandırıw ushın zamanagóy ilimiy-texnologiyalıq infrastrukturanı qáliplestiriw máseleleri kórip shıǵıldı.
Atap aytqanda, Qubla Koreyanıń jetekshi kompaniyaları menen birgelikte ximiya-texnologiya innovaciya orayın shólkemlestiriw rejelestirilgeni málim etildi. Bul oray gaz hám kómir ximiyası, tereń ximiyalıq analiz, sorbentler, katalizatorlar, nano hám kompozit materiallar sıyaqlı baǵdarlarda ilimiy izertlewler alıp barıwǵa qánigelesedi hám bul baǵdarda Oraylıq Aziyadaǵı birden-bir ilimiy-izertlew institutı boladı.
Prezentaciyada eritiwshiler, qurǵaq cian duzları, kaustikalıq soda, silikon, mineral tóginler islep shıǵarıwdı shólkemlestiriw, “Ferǵanaazot”ta ammiak, karbamid hám ammiaklı selitra quwatlıqların modernizaciyalaw, “Nawayıazot”ta gewekli selitra, Tashkent wálayatında turmıslıq ximiya quralların, Birinshi rezinotexnika zavodında jańa túrdegi shinalar islep shıǵarıw joybarlarınıń barısı haqqında da maǵlıwmat berildi.
Sonıń menen birge, “Ózximiyasanaat” akcionerlik jámiyetinde joybarlardı basqarıw nátiyjeliligin arttırıw rejeleri kórip shıǵıldı.
Sonıń ishinde, jámiyet hám onıń sistemasındaǵı kárxanalarda ERP sisteması engizilip, 21 ministrlik hám uyımlar jáne satıp alıw operatorları menen integraciya etildi, 16 málimleme sisteması birden-bir sanlı platformaǵa birlestirildi. Finanslıq jaǵdaydı tallaw hám prognozlaw, mineral tóginlerge talaptı prognozlaw processlerine jasalma intellekt texnologiyaların basqıshpa-basqısh engiziw rejelestirilgen. Sonday-aq, mineral tóginlerdiń kárxanadan fermerge shekemgi háreketindegi barlıq processlerdi sanlı qadaǵalaw menen qamtıp alıw názerde tutılǵan.
Esap palatası menen birgelikte energiya resursların únemlew, shiyki zat qárejetlerin qısqartıw hám sanlastırıw ilajları arqalı ximiya sanaatında ónimniń ózine túser bahasın 10-15 procentke shekem azaytıw wazıypası qoyıldı.
Juwmaǵında mámleketimiz basshısı ximiya sanaatındaǵı iri investiciyalıq joybarlardı jedellestiriw, mashqalalı máselelerdi jedel sheshiw hám jańa óndiris quwatlıqların belgilengen múddetlerde iske qosıw boyınsha juwapkerlerge tiyisli tapsırmalar berdi.

