Qaraqalpaqstan Respublikası Kegeyli rayonı hákimligi

Korrupciya- ádette lawazımnan jeke maqsetlerde paydalanıwdı bildiretuǵın atama - lawazımlı shaxs tárepinen óziniń hákimiyat wákillikleri hám isenip tapsırılǵan huqıqlarınan, sonday-aq, usı rásmiy status penen baylanıslı abıray, imkaniyatlar, baylanıslardan jeke mápler jolında nızamshılıq hám ruwxıy tiykarlarǵa qarsı paydalanıw bolıp esaplanadı.

Korrupciyanıń sistemalı xarakteri onıń menen qamtıp alınǵan mámleketlik shólkemlerde isleytuǵınlar ushın májbúriy xarakterde bolıwında kórinedi: tómengi dárejeliler óz lawazımın saqlap qalıw ushın para jıynaydı hám joqarı dárejeliler menen bólisedi. Makroekonomikalıq hám siyasiy-ekonomikalıq izertlewlerge bola, korrupciya úlken zıyan keltiredi hám ulıwma jámiettiń mápleri jolında ekonomikalıq ósiw hám rawajlanıwǵa tosqınlıq etedi.

Sistematikalıq kóz-qarasta korrupciyaǵa qarsı gúresiwdiń nátiyjeli ilajları - qadaǵalaw hám irkiw, atap aytqanda, korrupciyaǵa jol qoyıwshılarǵa baylanıslı ekonomikalıq qárejetlerdi arttırıw hám korrupciya jaǵdayın anıqlaw itimalın arttırıw bolıp tabıladı. Shólkemlestiriwshilik, mádeniy ilajlar hám oqıtıw kem nátiyjeli boldı. Barlıq mámleketlerde paraxorlıq jınayıy jazaǵa tartıladı.

Korrupciyaǵa qarsı gúresiwdiń tiykarǵı principleri tómendegilerden ibarat:

• Nızamlılıq: Barlıq ilajlar qatań huqıqıy sheńberde ámelge asırıladı.

• Profilaktikalıq ilajlardıń ústinligi: tek ǵana jazalawǵa emes, al eskertiwge itibar qaratıw.

• Juwapkershiliktiń sózsizligi: Korrupciyalıq huqıqbuzarlıq ushın hesh kim jazanıń aldınan qashıp qutıla almaydı.

• Járiyalılıq hám ashıq-aydınlıq: Mámleketlik uyımlardıń jumısı jámiet ushın ashıq-aydın bolıwı kerek.

Puqaralıq jámiyeti menen birge islesiw: mámlekettiń puqaralar, ǵalaba xabar quralları hám xalıqaralıq shólkemler menen birge islesiwi.

• Jeke basshılıq úlgisi: Korrupciyaǵa qarsı gúresiw normalarına ámel etiw minnetlemesi.

• Kompleksli qatnas: huqiqiy, shólkemlestiriwshilik, ekonomikalıq hám tárbiyalıq ilajlardı birlestiriw.

Ózbekstanda bul principler menen bir qatarda mámleketlik xızmette insanıylıq standartların engiziw, jámietlik qadaǵalaw, jámiette korrupciyaǵa mawasasızlıqtı qáliplestiriw hám korrupciyanı rawajlandırıwshı faktorlardı saplastırıwǵa ayrıqsha itibar qaratılmaqta.

Mámleketlik uyımlardıń hám basqa da shólkemlerdiń lawazımlı shaxsları hám basqa da xızmetkerleri nızam hújjetlerine boysınıwı, óz lawazımlıq yamasa xızmet wazıypaların ádep-ikramlılıq qaǵıydalarına ámel etken halda qalıs, qalıs, hújdanlı túrde orınlawı hám hár qanday korrupciyalıq huqıqbuzarlıqlardı yamasa usınday huqıqbuzarlıqlardıń júz beriwine sharayat jaratatuǵın hár qanday basqa háreketlerdi islemewi shárt.

B.Torebaev

JIB Kegeyli rayonı sudınıń tergew sudyası