LATÍN JAZÍWÍNA TIYKARLANǴAN QARAQALPAQ ÁLIPBESI ÓZGERE ME?!
Xabarıńız bar, qaraqalpaq tiliniń latın jazıwına tiykarlanǵan dáslepki «Qaraqalpaq tiliniń imla sózligi» Qaraqalpaqstan Respublikası Ministrler Keńesiniń 1995-jıl 30-dekabrdegi 281/12-sanlı qararına muwapıq 1997-jıl «Bilim» baspasınan 2000 nusqada basılıp shıqqan edi. Atı atalǵan dáslepki imla sózliginiń álipbe tártibine 32 hárip kirgen edi. Álipbege alınǵan 32 háriptiń 5 háribi (a’, o’, u’, g’, n’) apostrof belgisi menen, bir hárip (sh) kirill-rus jazıwındaǵı ч, ш, щ háripleriniń wazıypasın atqaratuǵın etip alındı. Álipbe hám imlanı jáne de jetilistiriw maqsetinde sırttan kirgen ózlestirme sózlerge durıs jazıw ushın zárúrli háripler qosıldı hám olardıń grafikalıq formasına ózgerisler kirgiziw kerek boldı.
Usınday talaplarǵa bola, Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarǵı Keńesiniń 2016-jıl 10-iyunde qabıl etilgen «Latın jazıwına tiykarlanǵan qaraqalpaq álipbesin engiziw haqqında»ǵı Qaraqalpaqstan Respublikası ayırım nızamlarına ózgerisler hám qosımshalar kirgiziw haqqında 91/Ⅸ sanlı qararı qabıl etildi. Bul Nızamǵa tómendegi qosımshalar hám ózgerisler kirgizildi:
1) túpkilikli sózlerde sóz basında e, o, o’ háripleriniń «aldınan y hám w háribi qosılıp ye, wo, wo’ birikpesi túrinde jazıladı» degen ózgeris alınıp taslandı;
2) a’, o’, u, g’, n’, I’ i seslerin tańbalaytuǵın apostrof belgileri alınıp taslanıp, háriptiń ústine qoyılatuǵın akut (á, ó, ú, ǵ, ń, í) belgisine ózgertildi;
3) házirgi hárekettegi dawıslı I’, i’ háriplerindegi apostrof hám noqat belgileri alınıp taslanıp, Í, ı túrinde, yaǵnıy bas háribi akut belgisi Í, kishi háribi akutsız ı túrinde jazılatuǵını berildi;
Qaraqalpaqstan Respublikasınıń 2016-jıl 10-iyunında qabıl etilgen Nızamında bunnan basqa ózgerisler bolǵan joq.
Húrmetli puqaralar! Rásmiy emes dereklerge hám tastıyıqlanbaǵan xabarlarǵa isenbewdi, al, is qaǵazlar, hújjetler hám basqa da jazba materiallardı jazıw házirgi hárekettegi qaraqalpaq tiliniń latın jazıwına tiykarlanǵan álipbesi negizinde dawam etiletuǵınlıǵın málimleymiz.
