Keyingi jıllarda elimizde puqaralar hám isbilermenlik subektleriniń ádil sudlawǵa erisiw imkaniyatların bunnan bılay da keńeytiw, olardıń huqıqları menen nızamlı máplerin qorǵaw kepilliklerin kúsheytiw baǵdarında sistemalı ilajlar ámelge asırılmaqta.

Sonıń menen birge, ekonomikalıq hám hákimshilik sudlarǵa múrájat etiwde puqaralar hám isbilermenlik subektleri ushın jáne de qolaylı sharayatlar jaratıwǵa qaratılǵan jańa huqıqıy institutlardı ámeliyatqa engiziw, sonday-aq, puqaralar hám isbilermenlik subektleriniń huqıqları menen nızamlı máplerin qorǵaw baǵdarında usı sudlardıń rolin bunnan bılay da arttırıw zárúrligi júzege kelmekte.

Ózbekstan Respublikasınıń ayırım nızam hújjetlerine ekonomikalıq hám hákimshilik sudlarǵa múrájat etiwde puqaralar hám isbilermenler ushın jáne de qolaylı sharayatlar jaratıwǵa jáne ádil sudlawǵa erisiw dárejesin arttırıwǵa qaratılǵan ózgerisler hám qosımshalar kirgiziw haqqındaǵı nızam menen Ózbekstan Respublikasınıń Jınayat-processual, Ekonomikalıq processual kodekslerine jáne "Sudlar haqqında"ǵı Ózbekstan Respublikası Nızamına ekonomikalıq sudlardıń hákimshilik basqarıw sistemasın ápiwayılastırıwǵa hám olardıń nátiyjeliligin arttırıwǵa qaratılǵan ózgerisler kirgizilmekte.

Sonday-aq, Ózbekstan Respublikasınıń Hákimshilik juwapkershilik haqqındaǵı kodeksi hákimshilik sud tárepinen kelispewshiliklerdi sheshiw procesinde hákimshilik huqıqbuzarlıqlar haqqındaǵı islerdi kórip shıǵıw tártibin názerde tutatuǵın norma menen tolıqtırılmaqta.

Bunnan tısqarı, Ózbekstan Respublikasınıń Hákimshilik sud jumısların júrgiziw haqqındaǵı kodeksine hám Ózbekstan Respublikasınıń Ekonomikalıq processuallıq kodeksine eksterritorial sudlawǵa tiyislilikti engiziwge qaratılǵan ózgerisler hám qosımshalar kirgizilmekte.

Sonıń menen birge, Ózbekstan Respublikasınıń Hákimshilik sud jumısların júrgiziw haqqındaǵı kodeksine mámleketlik uyımnıń lawazımlı shaxsı yamasa onıń wákili hákimshilik sudtıń májilisinde májbúriy qatnasıwın támiyinlew tártibin, isenimdi huqıqıy qorǵaw principin hám dáslepki tıńlaw institutın kirgiziw názerde tutılmaqta.

Sonday-aq, "Mámleketlik bajı haqqında"ǵı Ózbekstan Respublikası Nızamında tólewge uqıpsızlıq haqqında is qozǵatılǵanlıǵı sebepli qarızdarǵa qarsı qozǵatılǵan basqa da dawalar kórip shıǵılmaǵan jaǵdaylarda, sonday-aq, dáslepki tıńlaw nátiyjelerine bola arza kórip shıǵılmastan qaldırılǵanda tólengen mámleketlik bajı qaytarıp beriliwi belgilenbekte.

Bul Nızam puqaralar hám isbilermenlik subektleri ushın sudlarǵa múrájat etiwde jáne de qolaylı sharayatlar jaratıwǵa, sudlar jumısınıń nátiyjeliligin arttırıwǵa, sonday-aq, mámleketlik uyımlar hám lawazımlı shaxslardıń jumısı ústinen nátiyjeli sud qadaǵalawın ornatıwǵa xızmet etedi.

A.Joldasova, Qaraqalpaqstan Respublikası hákimshilik sudı sudya aǵa járdemshisi