Suv kodeksi qabul qilindi
2025-08-28 14:00:00 / Yangiliklar
“O‘zbekiston Respublikasining Suv kodeksini tasdiqlash to‘g‘risida”gi Qonun (O‘RQ–1076-son, 30.07.2025 y.) qabul qilindi.
Kodeks suv, suv ob’yektlari, suv xo‘jaligi ob’yektlari va suv fondi yerlaridan oqilona foydalanish hamda ularni muhofaza qilish sohasidagi munosabatlarni tartibga soladi.
Kodeksga ko‘ra, suv umummilliy boylikdir, undan oqilona foydalanish lozim va u davlat tomonidan muhofaza qilinadi.
Suvdan foydalanish umumiy va maxsus foydalanishga bo‘linadi.
Suv ob’yektlarining toifalari jumlasiga quyidagilar kiradi:
O‘zbekistonning yer usti va yer osti suv ob’yektlari;
O‘zbekistonda joylashgan va uning hududini kesib o‘tadigan transchegaraviy yer usti va yer osti suv ob’yektlari.
Suv ob’yektlari tanho yoki birgalikda foydalanishda bo‘lishi mumkin.
Suv resurslarini boshqarishda qarorlar qabul qilish maqsadida respublika va havzalar, zarur hollarda hududlar darajasida kollegial-maslahat organi shaklida suv kengashlari tashkil etiladi.
Bundan tashqari, Vazirlar Mahkamasi huzurida Respublika suv kengashi tashkil etiladi.
Kodeksga ko‘ra, suv ob’yektlari doimiy yoki vaqtincha foydalanishga, shu jumladan davlat-xususiy sheriklik to‘g‘risidagi bitimlarga asosan foydalanishga beriladi.
Suv ob’yektidan vaqtincha foydalanish muddati 3 yildan kam bo‘lmasligi va 49 yildan oshmasligi kerak.
Suvdan umumiy foydalanish jumlasiga quyidagilar kiradi, jumladan:
▪️ o‘zining ichimlik va xo‘jalik-maishiy ehtiyojlari uchun suv olish;
▪️ cho‘milish;
▪️ chorva mollarini sug‘orish;
▪️ sport va havaskorlik yo‘li bilan baliq ovlash.
Suvdan umumiy foydalanish ruxsatsiz va cheklovlarsiz amalga oshiriladi.
Suvdan maxsus foydalanish Kodeksda belgilangan hollarda ruxsatnoma asosida amalga oshiriladi.
Shuningdek, suv servituti quyidagi maqsadlarda belgilanishi mumkin, jumladan:
➖ suvdan umumiy foydalanish;
➖ fuqarolar va transport vositalarining o‘tishi;
➖ hayvonlarni sug‘orish va chorva mollarini haydab o‘tish;
➖ sohil bo‘yi zonalaridan erkin foydalanishni va undan o‘tishni ta’minlash.
Suv servituti ommaviy va xususiy suv servituti shaklida bo‘lishi mumkin.
Kodeksga ko‘ra, baliq xo‘jaligi, sanoat, energetika va xo‘jalik-maishiy ehtiyojlar uchun suv olish tartibi yuridik shaxslar tomonidan buzilganda, ularga nisbatan quyidagi miqdorlarda jarima tarzidagi moliyaviy sanksiyalar qo‘llaniladi, jumladan:
suvdan foydalanuvchilar belgilangan limitdan ortiq olgan har ming kub metr suv uchun – BHMning 20 foizi;
suvdan foydalanuvchilar suv olish shartnomalari tuzilmagan holda olgan har ming kub metr suv uchun – BHMning 30 foizi;
suvdan foydalanuvchilar suvni boshqarish va hisobga olish vositalari bilan jihozlanmagan holda olgan har ming kub metr suv uchun – BHMning 5 foizi;
suv xo‘jaligining foydalanuvchi tashkilotlari, suv yetkazib beruvchi tashkilotlar va suvdan foydalanuvchilar suvdan maxsus foydalanishga doir ruxsatnomasiz olgan har ming kub metr suv uchun – BHMning 40 foizi.
Suv olish tartibining buzilishi moliyaviy sanksiyalar qo‘llanilganidan keyin 1 yil ichida takroran sodir etilganda, ushbu moliyaviy sanksiyalar 5 baravar miqdorda qo‘llaniladi.