Korrupsiya — milliy xavfsizlikka tahdid

            Korrupsiya davlat boshqaruvi samaradorligiga, qonun ustuvorligiga, iqtisodiy barqarorlikka hamda fuqarolarning davlat organlariga bo‘lgan ishonchiga salbiy ta’sir ko‘rsatuvchi ijtimoiy-huquqiy hodisadir. Shu bois korrupsiyaga qarshi kurashish va uning kelib chiqishiga imkon beruvchi sabab hamda shart-sharoitlarni bartaraf etish milliy xavfsizlikni ta’minlashning muhim yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi.

            O‘zbekiston Respublikasining “Korrupsiyaga qarshi kurashish to‘g‘risida”gi Qonuni korrupsiyaga qarshi kurashishning huquqiy asoslarini belgilab, qonuniylik, fuqarolar huquq va qonuniy manfaatlarining ustuvorligi, ochiqlik va shaffoflik, davlat va fuqarolik jamiyatining hamkorligi hamda korrupsiyaning oldini olish choralarining ustuvorligini asosiy prinsiplar sifatida belgilaydi.

            Korrupsiya natijasida davlat mablag‘lari va mol-mulkidan noqonuniy foydalanish, mansab vakolatlarini suiiste’mol qilish, manfaatlar to‘qnashuvi, davlat xaridlarida qonunbuzilishlar va boshqa huquqbuzarliklar yuzaga kelishi mumkin. Mazkur holatlar davlat va jamiyat manfaatlariga zarar yetkazib, milliy xavfsizlikka bevosita yoki bilvosita tahdid tug‘diradi.

            Korrupsiyaga imkon beruvchi sabab va shart-sharoitlarni bartaraf etishda davlat organlari faoliyatining ochiqligi va shaffofligini ta’minlash, korrupsiyaviy xavf-xatarlarni muntazam baholash, manfaatlar to‘qnashuvining oldini olish, davlat xaridlarini shaffof tashkil etish, mansabdor shaxslarning javobgarligini kuchaytirish hamda aholining huquqiy madaniyatini oshirish muhim ahamiyatga ega.

            Korrupsiyaning oldini olish samaradorligini oshirish maqsadida quyidagi choralarni amalga oshirish maqsadga muvofiq:

            Korrupsiyaviy xavflarni muntazam baholash — davlat organlari va tashkilotlarida korrupsiyaga eng ko‘p moyil bo‘lgan jarayonlarni aniqlash va ularni bartaraf etish bo‘yicha aniq choralar belgilash.

            Ochiqlik va shaffoflikni kuchaytirish — davlat xaridlari, budjet mablag‘laridan foydalanish va mansabdor shaxslarning qarorlarini imkon qadar elektron va ochiq shaklda e’lon qilish.

            Manfaatlar to‘qnashuvining oldini olish — mansabdor shaxslarning shaxsiy manfaatlari bilan xizmat vazifalari o‘rtasidagi ziddiyatlarni aniqlash va qonunchilikda belgilangan tartibda bartaraf etish mexanizmlarini kuchaytirish.

            Raqamlashtirishni kengaytirish — inson omilini kamaytirish maqsadida davlat xizmatlari va ma’muriy jarayonlarni elektron shaklga o‘tkazishni davom ettirish.

                        Huquqiy madaniyatni oshirish — davlat xizmatchilari va fuqarolar o‘rtasida korrupsiyaning huquqiy oqibatlari, javobgarlik choralari va korrupsiyaning oldini olish mexanizmlari bo‘yicha muntazam targ‘ibot ishlarini olib borish.

            Xulosa

            Korrupsiyaga qarshi kurashish faqat sodir etilgan huquqbuzarlik uchun javobgarlik choralarini qo‘llash bilan cheklanmasligi lozim. Asosiy e’tibor korrupsiyaning kelib chiqishiga sabab bo‘luvchi omillarni aniqlash, ularni bartaraf etish, davlat boshqaruvida shaffoflik va hisobdorlikni ta’minlash hamda korrupsiyaga nisbatan murosasiz huquqiy munosabatni shakllantirishga qaratilishi zarur.

            Shunday qilib, korrupsiyaning oldini olish va unga qarshi tizimli kurashish davlat manfaatlarini, fuqarolarning huquq va erkinliklarini hamda jamiyatning barqaror rivojlanishini ta’minlash bilan bir qatorda, milliy xavfsizlikni mustahkamlashning muhim huquqiy vositasi hisoblanadi.

            Jizzax tumanlararo iqtisodiy sudi sudyasi:  N.Tursunkulov

            Jizzax viloyat sudi sudyasi:                          M.Fayazov