“Тўй хашамларини ихчамлаштириш — замон талаби”
2025-10-10 10:10:00 / Yangiliklar
Тўй — ҳар бир халқнинг энг қадрли, шодликка тўла анъаналаридан бири. Ўзбек халқининг ҳам асрлар давомида шаклланган тўй маросимлари бор, улар орқали элнинг меҳр-оқибати, бирдамлиги ва инсоний қадриятлари намоён бўлади. Бироқ сўнгги йилларда тўйлардаги ортиқча исрофгарчилик, керагидан ортиқ хашам ва зиёфатлар кўплаб ижтимоий муаммоларни келтириб чиқармоқда. Баъзан тўй қилиб, қарзга ботган оилалар, ёшларнинг янги ҳаётни оғирлик билан бошлаши ҳолатлари учраб туради. Бу эса тўйнинг асл маъносини — шодлик ва барака тимсоли бўлиш вазифасини соя остида қолдиради. Шу боисдан, тўйларни ихчам ва мазмунли ўтказиш бугунги куннинг долзарб вазифаларидан бирига айланди.
Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси кенгаши ва Сенат кенгашининг “Тўйлар, оилавий тантаналар, маърака ва маросимлар ўтказилишини тартибга солиш тизимини янада такомиллаштириш тўғрисида”ги қўшма қарорини кўтаринкилик билан кутиб олдик. Унда тўйлар, оилавий тантаналар, маърака ва маросимлар ўтказишда шуҳратпарастлик, ўзини кўз-кўз қилиш, бошқаларнинг ижтимоий аҳволини инобатга олмаслик, исрофгарчилик, халқимизнинг урф-одат ва анъаналарини менсимаслик каби иллатларга қарши зарур чора-тадбирлар белгиланган ушбу қўшма қарор бугун ҳам ўз кучида .
Шунга қарамай, тан олишимиз керак, олиб борилаётган ишларда самарадорликка эришиш учун бутун жамоатчилик ҳаракатга келмоғи керак.деб ҳисоблайман.Маросимларни обрўлироқ жойда ўтказишга, уларда оилавий бойлик ва ютуқларни кўз-кўз қилишга, моддий мавқеи билан мақтанишга интилиш кучайгандан-кучаймоқда.Бу ҳолат оддий аҳолининг ва ёшларнинг орасида табақаланишга олиб келиш ҳафи юқори бўлмоқда.
Тўйларда ёшларни эгаллаган ютуқлари, эришган натижалари қўз қўз қилинса урф қилинса бошқа ота-оналар ва ёшлар ҳам менинг фарзандимни қайси натижасини ёки ютуқини ,хунарини кўз- кўз қилинади деб эртадан ўйланиб қолишармиди шунга ҳаракат қилишармиди булар албатта мениг шахсий фикрларим.
Миллий анъаналарга ёт, одоб-ахлоқ қоидаларига зид бўлган турли шоуларни, ортиқча дабдабабозлик, хурмача қилиқлар на фақат вақт ва ҳаражат талаб қилади шу билан бирга
ёшлар тарбиясига ҳам салбий таъсири жуда юқори деб ҳисоблайман.
Ихчамлаштирилган тўй — бу камтарона, лекин самимий тантана. Бунда ортиқча исроф эмас, балки маънавий қадриятлар, оилавий муҳит ва инсоннинг руҳий қониқиши устувор бўлади. Бу нафақат иқтисодий жиҳатдан фойдали, балки жамиятда тежамкорлик, одоб-ахлоқ ва ҳамжиҳатлик муҳитини кучайтиради. Давлатимиз раҳбари ҳам бу масалага жиддий эътибор қаратган ҳолда, халқни “исрофгарчиликдан тийилишга, тартиб ва маърифатга амал қилишга” чақирмоқда. Бу тавсия нафақат иқтисодий зарурат, балки миллий маънавиятимизни асраб қолиш йўлидаги муҳим қадамдир. Хулоса қилиб айтганда, тўй хашамларини ихчамлаштириш — бу камчилик эмас, аксинча, онглилик ва маданият белгисидир. Асосийси, тўй шодлик ва барака рамзи бўлиб қолсин, исроф ва ортиқча дабдаба эмас.
мутафаккир олимлар ва маърифатпарварларлар ҳам тўй мараклар тўғрисида ўз фикрларини билдириб ўтганлар .. Қуйида “тўй хашамларини ихчамлаштириш” мавзуси билан маъноан уйғун бўлган мутафаккирлар, уламолар ва буюк зотлар фикрларидан намуналар келтирилган
Имом Ғаззолий:
“Исроф – ҳар қандай неъматни ўрнисиз сарф қилишдир. Киши ўз эҳтиёжидан ортиқ ишлатса, у исроф қилган бўлади.” (“Иҳё улумид-дин” асаридан) - Бу фикр тўйларда ҳам қўлланади — ортиқча харажат, дабдаба ва кўз-кўз қилиш исроф ҳисобланади.
Абу Наср Форобий:
“Инсон бахти камтарлик ва меъёрни билишдадир.” - Форобий фикрича, инсоннинг ҳақиқий камолоти дабдабада эмас, балки ўрта йўл — меъёрни сақлашда намоён бўлади.
Алишер Навоий
: “Исроф қилган неъматдан барака кетар, тежамкорлик ортидан фаровонлик келар.” - Навоий ҳам тўйдаги ортиқча харажатнинг баракаси бўлмаслигини, меъёрлилик эса файз ва осойишталик келтиришини уқтиради
. Ҳадис шариф
да: “Енг яхши иш — ўрта йўлни тутган ишдир.” (Ҳадис: Тирмизий ривояти) - Бу ҳикмат тўй ва маросимларда ҳам амал қилиши керак — керагидан ортиқ сарф эмас, балки эҳтиёж даражасида тўй қил
Муҳаммад Юсуф(шоир):
“Тўй шодлик бўлсин, исроф эмас, ризқни қадрламоқ — инсонлик шарафидир.” -Унинг бу сатрлари замонавий ёшлар учун ибрат бўлиб, маънавий меъёрга чақирувдир.
Энг муҳими бир кунлик тўй эмас ёшларимиз,фарзандларимиз бахтли саодатли,илмли ,ҳунарли ўзларидан комил фарзандлар дунёга келтирадиган ,меҳрли-оқибатли,вафо ва садоқатли мустаҳкам оила қўрғонини соҳиби ва соҳибаларига айлансинлар.
Хива туман ҳокими ўринбосари
Оила ва хотин қизлар бўлими бошлиғи: Д.Раззакова
