O‘zbekistonda korrupsiyaga qarshi qonunchilikning umumiy asoslari!
2026-03-10 15:55:00 / Yangiliklar
O‘zbekiston Respublikasida korrupsiyaga qarshi kurashish davlat siyosatining muhim yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. Bu borada mamlakatda korrupsiyaga qarshi qaratilgan bir qator qonunlar va me’yoriy hujjatlar qabul qilingan. Ushbu qonunchilik asoslari korrupsiyaga qarshi kurashni samarali tashkil etish, davlat idoralarida ochiqlik va shaffoflikni ta’minlash va korrupsiyani bartaraf etishga qaratilgan.
O‘zbekistonda korrupsiyaga qarshi kurashish to‘g‘risidagi qonunlarning asosiy vazifalari korrupsiyani oldini olish, korrupsiyaga qarshi strategiyalarni ishlab chiqish va amalga oshirish, davlat organlari va mansabdor shaxslarning faoliyatini nazorat qilish va jamoatchilikni bu jarayonda ishtirok etishiga yordam berishdir. Korrupsiyaga qarshi kurashishda davlat organlari orasida muvofiqlashtirilgan hamkorlik o‘rnatish, jamoatchilikning faolligini oshirish va korrupsiyani aniqlash bilan shug‘ullanuvchi huquq-tartibot organlarining samaradorligini oshirish muhim hisoblanadi.
2017 yilda qabul qilingan “Korrupsiyaga qarshi kurashish to‘g‘risida”gi qonun O‘zbekistonda korrupsiyaga qarshi asosiy hujjat hisoblanadi. Ushbu qonunning asosiy maqsadi korrupsiyani oldini olish, unga qarshi kurashish tizimini takomillashtirish hamda davlat boshqaruvi tizimida tartib-intizom va shaffoflikni ta’minlashdir. Qonun korrupsiyaga qarshi kurashda davlat organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari va fuqaro jamiyatining faol ishtirokini belgilaydi.
O‘zbekistonda korrupsiyaga qarshi boshqa muhim qonunlar qatoriga “Davlat fuqarolik xizmati to‘g‘risida”gi qonun, “Davlat xaridlari to‘g‘risida”gi qonun, “Huquqni muhofaza qiluvchi organlar to‘g‘risida”gi qonun va bir qator boshqa me’yoriy hujjatlar kiradi. Ushbu qonunlar davlat xizmatchilarining faoliyati ochiqligini oshirish, ularning korrupsiyaga moyilligini kamaytirish va davlat xaridlaridagi shaffoflikni ta’minlashga qaratilgan.
Korrupsiyaga qarshi kurashda davlat organlari faoliyatini muvofiqlashtirish uchun O‘zbekiston Respublikasida Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi tashkil etilgan. Ushbu agentlik korrupsiyaga qarshi kurashuvchi davlat organlarining faoliyatini muvofiqlashtiradi, korrupsiyaga qarshi milliy strategiyani ishlab chiqadi va amalga oshiradi. Agentlikning asosiy vazifalari korrupsiyani aniqlash va uni bartaraf etish, korrupsiyaga oid jinoyatlarni tekshirish va ularning oldini olishdan iborat.
Jamoatchilik nazorati va xabardorligini oshirish, korrupsiyani ochiq va shaffof muhokama qilish, fuqarolarning huquqiy madaniyatini yuksaltirish O‘zbekistonda korrupsiyaga qarshi kurashda muhim omil hisoblanadi. Mamlakatda “Jamoatchilik nazorati to‘g‘risida”gi qonun qabul qilingan bo‘lib, u jamoatchilikning davlat boshqaruvi jarayonlaridagi ishtirokini kengaytirish va korrupsiyaga qarshi kurashishdagi o‘rnini oshirishga qaratilgan.
O‘zbekiston Respublikasi prezidentining qarorlari ham korrupsiyaga qarshi kurashish sohasida muhim ahamiyat kasb etadi. Prezident farmonlari va qarorlari orqali korrupsiyaga qarshi kurash strategiyasi belgilanishi, davlat xizmatlari sohasida shaffoflik va ochiqlikni oshirish hamda korrupsiyaga qarshi kurashuvchi organlar faoliyatining samaradorligini yuksaltirish yo‘nalishlari aniq ko‘rsatilib boriladi.
Xulosa qilib aytganda, O‘zbekistonda korrupsiyaga qarshi qonunchilikning umumiy asoslari korrupsiyani oldini olish, unga qarshi samarali kurashish va jamoatchilikni bu jarayonga faol jalb qilishga qaratilgan. Bu yo‘nalishda qabul qilingan qonunlar va me’yoriy hujjatlar davlat idoralarining ochiqligini ta’minlash, korrupsiya xavfini kamaytirish va adolat tizimini mustahkamlashni nazarda tutadi.
Komil Pirmatov
JIB Uchquduq tuman sudining raisi
