Maxsus maqola | Ochiq muloqot davlat boshqaruvida shaffoflik va ms’uliyatni kuchaytiradi
2026-07-14 00:00:00 / Yangiliklar

Tuproqqal’a tumanida murojaatlar bilan ishlash: 2026-yilning birinchi yarmidagi tendensiyalar va huquqiy asoslar
Bugungi kunda davlat boshqaruvi organlari oldida turgan eng ustuvor vazifa — aholi bilan ochiq va samimiy muloqot qilish, ularning muammolarini o‘z vaqtida aniqlab, samarali yechim topishdir. Tuproqqal’a tumanida 2026-yilning dastlabki olti oyi davomida amalga oshirilgan ishlar tahlili shuni ko‘rsatadiki, murojaatlar bilan ishlash tizimi nafaqat raqamlar, balki sifat jihatidan ham yangi bosqichga ko‘tarilgan. Ushbu maqolada tumandagi murojaatlar dinamikasi va ularning huquqiy asosi bo‘lgan “Jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari to‘g‘risida”gi Qonun talablari ijrosi ko‘rib chiqiladi.
Raqamlar va tahlil: Fuqarolar qaysi kanallarni tanlamoqda?
2026-yilning birinchi yarim yilligida Tuproqqal’a tumani hokimligiga jami 397 ta murojaat kelib tushgan. Ushbu murojaatlarning tahlili aholining davlat idoralari bilan aloqa qilish usullarida sezilarli o‘zgarishlar yuz berayotganini ko‘rsatadi.
Murojaatlarning kelib tushish kanallari quyidagicha taqsimlangan:
- Virtual qabulxona: 106 ta.
- Elektron pochta: 109 ta.
- Veb-sayt orqali: 55 ta.
- Og‘zaki murojaatlar: 114 ta.
- Yozma murojaatlar: 13 ta.
Bu ko‘rsatkichlar shuni tasdiqlaydiki, fuqarolar murojaat yo‘llashda ham an’anaviy (og‘zaki va yozma), ham zamonaviy raqamli vositalardan (elektron pochta, virtual qabulxona) faol foydalanmoqda. Ayniqsa, elektron murojaatlarning yuqori ulushi aholining axborot texnologiyalariga bo‘lgan ishonchi ortib borayotganidan dalolat beradi.
Huquqiy asos: Murojaatlarning turlari va talablari
Barcha murojaatlar O‘zbekiston Respublikasining O‘RQ-378-sonli Qonuni asosida ko‘rib chiqiladi. Qonunga ko‘ra, murojaatlar uchta asosiy turga bo‘linadi:
- Ariza: huquq va erkinliklarni amalga oshirishda yordam so‘rash.
- Taklif: davlat va jamiyat faoliyatini takomillashtirishga doir tavsiyalar.
- Shikoyat: buzilgan huquqlarni tiklash talabi.
Tuproqqal’a tumanida murojaat etuvchilar uchun muhim talablar doimo eslatib o‘tiladi. Masalan, murojaatda jismoniy shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi va yashash joyi ko‘rsatilishi shart. Agar ushbu ma’lumotlar ko‘rsatilmasa yoki yolg‘on bo‘lsa, bunday murojaatlar anonim deb hisoblanadi va ko‘rib chiqilmaydi.
“Mahallabay” ishlash: Sayyor qabullarning ustuvorligi
Murojaatlar bilan ishlashdagi eng muhim tendensiyalardan biri — bu rahbarlarning xalq ichiga kirib borishidir. 2026-yilning 6 oyi davomida tuman hokimi tomonidan jami 113 nafar fuqaro qabul qilingan. Diqqatga sazovor jihati shundaki, qabullarning asosiy qismi, ya’ni 71 tasi sayyor qabullar orqali amalga oshirilgan.
Taqqoslash uchun, bevosita idorada 16 nafar, Xalq qabulxonalarida esa 27 nafar fuqaro qabul qilingan. Sayyor qabullarning yuqori ulushi tuman rahbariyatining joylarga chiqib, aholining uy-joy, ish o‘rni, sog‘liqni saqlash va ta’lim kabi masalalarini bevosita joyida hal etishga intilayotganini ko‘rsatadi. Bu yondashuv muammolarni “kabinetda” emas, balki “joyida” o‘rganish imkonini beradi.
Muddatlar va ko‘rib chiqish kafolatlari
Qonunchilik murojaatlarni ko‘rib chiqish uchun aniq muddatlarni belgilaydi. Ariza yoki shikoyatlar 15 kun ichida, qo‘shimcha o‘rganish talab etilsa, bir oygacha bo‘lgan muddatda hal qilinishi kerak. Takliflar uchun ham bir oylik muddat belgilangan.
Tuproqqal’a tumanida murojaatchilarning huquqlari qat’iy himoya qilinadi. Qonunning 10-moddasiga binoan, murojaat etish huquqidan foydalanilayotganda jinsi, irqi, dini yoki ijtimoiy mavqeiga qarab kamsitishga yo‘l qo‘yilmaydi. Shuningdek, fuqarolarni davlat idoralariga murojaat qilgani yoki tanqidiy fikr bildirgani uchun ta’qib qilish qat’iyan man etiladi.
Xulosa
Tuproqqal’a tumanidagi murojaatlar bilan ishlash holati shuni ko‘rsatadiki, har bir murojaat ortida inson taqdiri va yechimini kutayotgan hayotiy masala yotadi. Hokimlikning asosiy maqsadi — fuqarolarning huquq va manfaatlarini himoya qilish orqali ularning davlat idoralaridan rozi bo‘lishiga erishishdir. 2026-yilning birinchi yarim yilligi natijalari tumanda aholi bilan muloqot tizimi samarali va qonun doirasida tashkil etilganini tasdiqlaydi.
