Sud sohasini raqamlashtirishning yangi bosqichi
2025-12-24 10:35:00 / Yangiliklar

Keyingi yillarda jamiyatimiz har jihatdan tezkor rivojlanib bormoqda. Ayniqsa, raqamli texnologiyalar hayotimizga izchil kirib kelishi bu rivojlanishni yanada tezlashtirmoqda, mukammallashtirmoqda, samarasini ta’minlamoqda. Xususan, sud sohasida ham raqamlashtirish katta imkoniyatlar eshigini ochdi.
Sudlar faoliyatiga zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini yanada kengroq joriy etish masalasiga katta e’tibor qaratila boshlandi. Sudlov ishlarini yurgizish samaradorligi va aholining odil sudlovdan xabardorlik darajasini oshirishga yo‘naltirilgan zamonaviy Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari keng joriy etila boshlandi. Bu yo‘nalishdagi ishlar o‘z samarasini berib, odamlarning ovoragarchiligi keskin kamaydi, sudya va sud xodimlarining ishlari osonlashib, ish sifatiga ijobiy ta’sir ko‘rsatdi.
Videokonferensaloqa tizimi birinchi navbatda fuqarolarimizga juda katta qulayliklar yaratib, sud majlislarini masofadan turib o‘tkazish imkonini berdi. Ya’ni, ish bo‘yicha taraflar turli viloyatlardan turib sud majlisida to‘g‘ridan-to‘g‘ri qatnashishlari mumkin. Bu aholining juda katta sarsongarchiligini oldini oldi, vaqti va mablag‘ini tejadi.
Barcha fuqarolar uchun sudlarga elektron murojaat qilish, murojaatlar holatini onlayn tarzda kuzatish, taraflarga ma’lumotlarni elektron shaklda yuborish imkoniyatining yaratilishi esa sudlarning ochiqligi va shaffofligini ta’minladi.
Yaqinda Prezidentimizning “Sudlar faoliyatiga sun’iy intellekt texnologiyalarini joriy etish orqali odil sudlovga erishish darajasini oshirish hamda sud tizimining moddiy-texnik ta’minotini yaxshilashga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida»gi Farmoni qabul qilindi. Farmondagi vazifalar aniq va ravshan belgilangan, ularni amalga oshirish mexanizmlari aniq ko‘rsatilgan.
2025 yil yakuniga qadar, tajriba tariqasida Toshkent shahrida barcha raqamli imkoniyatlarni o‘zida mujassam etgan zamonaviy sud zallari tashkil etiladi. 2026 – 2027 yillarda bosqichma-bosqich respublikaning barcha sudlarda tatbiq etiladi.
Endilikda murojaatlar sudga faqatgina elektron shaklda yuboriladi va sud ishlari to‘liq elektron tarzda yuritiladi. Fuqarolar va tadbirkorlar sudga ariza yoki da’vo arizasini qog‘oz shaklda, sud devonxonasiga shaxsan borib topshirardi. Bu esa ortiqcha vaqt va xarajatlar deganidir.
Ishda ishtirok etuvchi shaxslar sud binosiga tashrif buyurmaydi va sud muhokamalarida masofadan turib ishtirok etadi.
Sud xarajatlari elektron shaklda hisoblanadi va to‘lanadi. Oldinlari bu jarayonda inson omili kuchli bo‘lgan. Bu yangi tartib tizimda korrupsiya holatlarini keskin qisqartirishga yordam beradi.
Sun’iy intellekt yordamida sud muhokamasining taxminiy natijasi hamda sarflanadigan xarajatlar shakllantirish imkoniyati paydo bo‘lmoqda. Joylardagi sud binolari aholi talablariga moslashtiriladi.
Davlatimiz rahbarining yangi farmoniga ko‘ra, sudlarning moddiy-texnika bazasini yaxshilash hamda sudyalar va sud xodimlarining ijtimoiy himoyasini kuchaytirishga alohida e’tibor qaratiladi.
Yangi sud binolarini qurish, mavjud binolarni rekonstruksiya qilish va kapital ta’mirlash, moddiy-texnik bazasini yetarli ta’minlash masalasiga Prezidentimiz alohida e’tibor qaratganlari meni juda to‘lqinlantirdi.
Respublika bo‘yicha sudlar uchun yangi binolar qurish, mavjudlarini rekonstruksiya qilish, kapital ta’mirlash zarurati Farmonda aniq ko‘rsatilgan. Bu juda katta e’tibor.
Sudyalar uchun xizmat uylarini xarid qilish va ta’mirlash masalasi ham farmonda o‘z aksini topganligini alohida ta’kidlash kerak.
Bu farmon ortida juda katta mehnat, katta mablag‘lar turibdi. Natijasida esa odil sudlovga erishish, odamlarning ovoragarchiligini oldini olish, pirovardida aholining davlatdan roziligiga erishish.
Alisher Ollamov
Oqoltin tumanlararo iqtisodiy sudi raisi
Qosim Xusanov
Oqoltin tumanlararo iqtisodiy sudi sudya yordamchisi
