Bugungi kunda jismoniy va yuridik shaxslarning huquqlari hamda qonuniy manfaatlarini sud orqali samarali himoya qilishda advokatlarning o‘rni muhim ahamiyat kasb etmoqda. Ayniqsa, iqtisodiy nizolarning huquqiy jihatdan murakkabligi malakali yuridik yordamga bo‘lgan ehtiyojni oshirmoqda.
Advokat — oliy yuridik ma’lumotga ega bo‘lgan, advokatlik faoliyati bilan shug‘ullanish huquqini beruvchi lisenziyani belgilangan tartibda olgan hamda advokat maqomiga ega shaxsdir. U jismoniy va yuridik shaxslarga malakali yuridik yordam ko‘rsatadi, ularning huquqlari va qonuniy manfaatlarini qonunda nazarda tutilgan vosita va usullar orqali himoya qiladi.
Iqtisodiy prosessual qonunchilikka ko‘ra, ishda ishtirok etuvchi shaxslar o‘z ishlarini iqtisodiy sudda shaxsan yoki vakil orqali yuritishlari mumkin.
Amaliyotda ayrim hollarda advokatning sudda ishtirok etishi uchun advokatlik guvohnomasi va orderidan tashqari albatta ishonchnoma ham talab qilinishi haqida turli fikrlar uchraydi. Biroq advokatning sud ishida ishtirok etishi va uning muayyan maxsus prosessual vakolatlarni amalga oshirishi o‘rtasida farq mavjud.
Advokat yuridik yordam ko‘rsatish to‘g‘risidagi shartnoma asosida va advokatlik guvohnomasi hamda advokatlar tuzilmasi tomonidan berilgan orderni taqdim etish orqali ishda ishtirok etishi mumkin. Bu hujjatlar advokatga ishonch bildiruvchining huquq va qonuniy manfaatlarini sudda himoya qilish imkonini beradi.
Shu bilan birga, da’vodan voz kechish, da’voni tan olish, kelishuv bitimini tuzish, vakolatlarni boshqa shaxsga o‘tkazish, sud hujjatidan shikoyat qilish, ijro hujjatini undirishga topshirish kabi qonunchilikda maxsus vakolat sifatida nazarda tutilgan ayrim prosessual harakatlarni amalga oshirish uchun ushbu vakolatlar ishonchnomada alohida ko‘rsatilgan bo‘lishi talab etiladi.
Demak, iqtisodiy sudda advokatning ishtirok etishi uchun har doim ham ishonchnoma talab qilinmaydi. Advokat belgilangan tartibda rasmiylashtirilgan hujjatlar asosida ishda ishtirok etib, ishonch bildiruvchining huquq va manfaatlarini himoya qilishi mumkin. Ammo qonun maxsus vakolatlar bilan bog‘liq prosessual harakatlarni amalga oshirish uchun alohida vakolat berilganligini talab etgan hollarda, bunday vakolatlar ishonchnomada aniq ko‘rsatilgan bo‘lishi lozim.
Qisqacha aytganda, advokatning iqtisodiy sudda ishtirok etishi uchun advokatlik maqomini tasdiqlovchi hujjatlar va order asosiy ahamiyatga ega, ishonchnoma esa advokatga qonunchilikda nazarda tutilgan maxsus prosessual vakolatlarni berish zarur bo‘lgan hollarda rasmiylashtiriladi.

Farg‘ona tumanlararo
iqtisodiy sudi sudyasi Sh.Zayniyev