Qaşqadaryo viloyati Muborak tumani hokimligi

Korrupsiyaga qarshi kurashish samaradorligini oshirish bo‘yicha qonun qabul qilindi

2026-06-24 15:30:00 / Yangiliklar

 

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.M.Mirziyoyev tomonidan 2026-yil 22-iyunda «O‘zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga korrupsiyaga qarshi kurashish samaradorligini oshirishga, korrupsiyaga oid jinoyatlar uchun javobgarlik muqarrarligini taʼminlashga qaratilgan qo‘shimcha va o‘zgartirishlar kiritish to‘g‘risida»gi O‘RQ-1155 Qonuni imzolandi.

I. Qonun bilan 3 ta kodeks va 5 ta qonunga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritildi, jumladan:

1) korrupsiyaga oid jinoyatlarni sodir etgan shaxslarning elektron reyestri yuritilishi belgilandi;

Reyestrga kiritilgan shaxslarga qator cheklovlar belgilanib, ular jumladan davlat xizmatiga kirishi, saylanadigan lavozimlarga nomzodini ko‘rsatishi, davlat xaridlarida qatnashishi taqiqlandi.

2) Jinoyat kodeksida “korrupsiyaga oid jinoyatlar” tushunchasiga taʼrif berilib, unga 18 turdagi jinoyatlar kirishi belgilandi.

3) Huquqni muhofaza qilishga doir ayrim vazifalarga ega bo‘lgan yangi institut – komplayens va korrupsiyaga qarshi ichki nazorat tuzilmalarining qonuniy asoslari yaratildi. Ularning vakolatlari, huquq va majburiyatlari qonun bilan o‘rnatildi.

—    tegishli tashkilot obyektlariga to‘sqinliksiz kirish;

—    zarur axborot va materiallar bilan to‘sqinliksiz tanishish;

—    aniqlangan korrupsiyaviy holatlar yuzasidan taqdimnoma kiritish;

—    mustaqil yoki ishchi guruh tuzgan holda nazorat va tekshirishlar tadbirlarini tashkil etish;

—    korrupsiyaviy omillarni aniqlash uchun shaxslarning xatti-harakatlari, hodisa va jarayonlarni bevosita yoki bilvosita kuzatish va qayd etish;

—    tezkor-qidiruv, tergovga qadar tekshiruv va tergov organlari bilan hamkorlik;

—    fuqarolar bilan nooshkora hamkorlik o‘rnatish;

—    aniqlangan huquqbuzarlik materiallarini tegishli organlarga taqdim etish.

 

4) Qonun bilan korrupsiyaga qarshi kurashishda eng quyi maishiy korrupsiyadan tortib, yuqori darajadagi mansabdor shaxslar orasidagi jinoyatchilikka qarshi amaliy mexanizmlar belgilandi.

Idoraning birinchi rahbarida korrupsiyaga oid huquqbuzarlik alomatlari aniqlanganda yoki jinoiy guruhga rahnamolik qilayotgan deb hisoblash uchun yetarli asos bo‘lganda, komplayens bo‘yicha o‘rinbosar yuqori turuvchi komplayens xizmati bilan kelishgan holda: tegishli hujjat va maʼlumotlarni huquqni muhofaza qiluvchi organlarga to‘g‘ridan-to‘g‘ri taqdim etishi;

rahbarning kadrlar va moliyaviy xarajatlar bo‘yicha boshqaruv qarorlarini qabul qilish huquqini vaqtincha to‘xtatish yoki uni vazifadan vaqtincha chetlatish borasida taklif kiritishi mumkin.

5) Komplayens tuzilmalarning mustaqil va taʼsirchan ishlashini taʼminlash uchun ushbu bo‘linmalar xodimlarining xavfsizlik kafolatlario‘rnatildi.

—    Ularga nisbatan jinoyat ishi faqat O‘zbekiston Respublikasi Bosh prokurori tomonidan qo‘zg‘atilishi mumkin;

—    Xodimning turar joyi, xizmat xonasi yoki transportiga kirish, ko‘zdan kechirish, tintuv, ashyo olish, telefon so‘zlashuvini eshitish, shaxsiy tintuv, xat-xabar va hujjatlarni olish faqat Bosh prokurorning yozma ruxsati bilanamalga oshiriladi;

—    komplayens va korrupsiyaga qarshi ichki nazorat tuzilmalari xodimini, u xizmatdan bo‘shatilganidan keyin ikki yilichida sobiq xodimini guvoh yoki gumon qilinuvchi sifatida so‘roqqilishga, ularga nisbatan qamoqqa olish tarzidagi ehtiyot chorasini qo‘llashga va ushlab turishgaO‘zbekiston Respublikasi Bosh prokurori xabardor etilgan holda, belgilangan tartibda yo‘l qo‘yiladi;

—    Xodimlar qonunchilikda belgilangan tartibda huquqiy va ijtimoiy jihatdan himoya qilinadi.

6) Komplayens tuzilmalari barcha davlat organlarida tashkil etilib,

shu jumladan, korrupsiyaga qarshi kurashish faoliyatini olib boruvchi tuzilmalarning o‘zida ham komplayens-nazorati tizimi olib boriladi.

7) Komplayens tuzilmalarining butun faoliyati Prezident Administratsiyasining Komplayens xizmati tomonidan muvofiqlashtiriladi.

Endilikda korrupsiyaga qarshi tarqoq holda kurashish emas, yagona tizim asosida yaxlit tuzilma sifatida ish olib boriladi.

 

8)  5 turdagi korrupsion jinoyatlar uchun jazodan muddatidan ilgarishartli ozod qilish yoki jazoniyengilrog‘i bilan almashtirishqoidalari qo‘llanilmasligi belgilandi;

O‘zlashtirish yoki rastrata yo‘li bilan talon-toroj qilish (1), firibgarlik (2) uchun hukm qilingan va yetkazilgan zararning o‘rnini to‘liq qoplamagan, shuningdek, takroran yoki xavfli retsidivist bo‘la turib yoxud juda ko‘p miqdorda pora olish (3), pora berish (4), pora olish-berishda vositachilik qilish (5) jinoyatlarini sodir etgan shaxslarga nisbatan.

9) Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi zimmasiga har bir davlat organi va tashkilotlari, hududlar va sohalar kesimida korrupsiyaviy xavf-xatarlar xaritasini shakllantirish vazifasi yuklatildi;

Unda har bir yo‘nalish bo‘yicha jinoyatchilik statistikasi, amaliyottahlili, aholining munosabati, korrupsiyaga qarshi kurashishsiyosati samaradorligi kabi maʼlumotlar aks ettiriladi.

10) “Korrupsiyaga qarshi kurashish to‘g‘risida”gi Qonunda Korrupsiyaga qarshi kurashish bo‘yicha milliy kengash, hududiy kengashlarning maqomi va vazifalari, Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligiga

8 ta yangi vazifalar belgilandi.

Mamlakatda korrupsiya holatini tizimli tahlil qilish, korrupsiyaga nisbatan murosasiz munosabatni shakllantirish bo‘yicha ijtimoiy sheriklik dasturlarini ishlab chiqish hamda amalga oshirish va b.