O‘zbekiston Respublikasi Tog‘-kon sanoati va geologiya vazirligi huzuridagi Tog‘-kon sanoati va geologiya sohasini nazorat qilish inspeksiyasi

Inspeksiya tomonidan taqdim etilayotgan 20 turdagi asosiy davlat xizmatlari tog‘-kon ishlari, portlovchi moddalar bilan ishlash hamda xavfli ishlab chiqarish obyektlaridan foydalanish kabi strategik yo‘nalishlarni qamrab olgan. Ushbu xizmatlarning aksariyati elektron shaklga o‘tkazilgani tadbirkorlar uchun vaqt va resurslarni tejash imkonini bermoqda.

Sanoat xavfsizligi va litsenziyalash jarayonlari

Tog‘-kon sanoatida xavfsizlik talablariga rioya etish eng ustuvor vazifa hisoblanadi. Shu sababli, portlovchi va zaharli moddalarni yaratish, ishlab chiqarish, tashish va saqlash kabi o‘ta mas’uliyatli faoliyat turlari uchun litsenziya berish tartibi qat’iy belgilangan. Hozirda ushbu xizmat to‘liq elektron shaklda, pullik asosda yuridik shaxslarga ko‘rsatilmoqda.

Shuningdek, portlash xavfi bo‘lgan texnologik jarayonlar va asbob-uskunalar, jumladan, istirohat bog‘lari attraksionlarini montaj qilish va ishga tushirish uchun ruxsatnoma olish jarayoni ham raqamlashtirilgan. Bu choralar texnik nosozliklar oqibatida kelib chiqishi mumkin bo‘lgan baxtsiz hodisalarning oldini olishga qaratilgan.

Kon ishlari va yer qa’ridan foydalanishni tartibga solish

Sohada yer osti boyliklaridan oqilona foydalanishni nazorat qilish maqsadida bir qator bepul xizmatlar joriy etilgan. Xususan:

• Kon ishlarini rivojlantirish rejalarini kelishish (elektron);

• Foydali qazilmalar bilan bog‘liq bo‘lgan va bo‘lmagan maqsadlar uchun kon ajratish dalolatnomalarini rasmiylashtirish (an’anaviy);

• Zaxiralarni yer qa’ridan foydalanuvchi hisobidan chiqarish bo‘yicha xulosalar berish.

Shuni ta’kidlash joizki, foydali qazilmalarni qazib oluvchi korxonalarni tugatish yoki konservatsiya qilishga doir maxsus loyihalarni kelishish an’anaviy tarzda va pullik asosda amalga oshiriladi. Bu jarayon atrof-muhit muhofazasi va kelgusida yer maydonlaridan xavfsiz foydalanishni kafolatlash uchun o‘ta muhimdir.

Nazorat va texnik muvofiqlikni baholash

Inspeksiya tomonidan xavfi yuqori bo‘lgan obyektlarning moddiy-texnik bazasi va xodimlarning bilim darajasi muntazam ravishda tekshirib boriladi. Xodimlarning sanoat xavfsizligi talablariga muvofiqligi to‘g‘risidagi xulosalar elektron shaklda rasmiylashtirilishi tizimning tezkorligini ta’minlaydi.

Neft va gaz quduqlarini o‘tkazish, neft ombori xo‘jaliklarining xavfsizlik talablariga javob berishi yuzasidan beriladigan xulosalar ham davlat nazoratining ajralmas qismi hisoblanadi. Mazkur hujjatlar sanoat ob’ektlarida texnogen halokatlar xavfini minimal darajaga tushirishga xizmat qiladi.

Davlat xizmatlarining raqamlashtirilishi va xizmat turlarining aniq tasniflanishi kon-metallurgiya hamda sanoat tarmoqlarida investitsiyaviy muhitni yaxshilashga yordam bermoqda. Ruxsat berish jarayonlarining bepul va elektron shaklga o‘tkazilishi (masalan, kon ishlarini rivojlantirish rejalari yoki portlatish ishlariga oid ayrim ruxsatnomalar) tadbirkorlik sub’ektlarining moliyaviy yukini kamaytiradi.

Shu bilan birga, portlovchi moddalar va yuqori xavfli qurilmalar bo‘yicha nazoratning saqlab qolinishi davlatning fuqarolar xavfsizligi yo‘lidagi mas’uliyatini aks ettiradi. Tizimli monitoring va shaffof xizmatlar ko‘rsatilishi kelgusida sanoat xavfsizligi madaniyatini yuksaltirishga va yer qa’ridan foydalanishda qonuniylikni mustahkamlashga xizmat qiladi.