Buxoro viloyati Kogon tumani hokimligi

Yangi O‘zbekistonda “Inson qadri uchun” ezgu g‘oyasi davlatimiz siyosatining ustuvor yo‘nalishiga aylandi. Inson qadri ulug‘lanayotgan ana shunday tarixiy sharoitda qishloq, guzar va mahallalarimizda tinchlik va osoyishtalikni ta’minlash borasida barchamizning zimmamizdagi mas’uliyatli vazifalar yanada ortib bormoqda.

Davlatimiz rahbari ham “Davlat va xalq tayanadigan asosiy ustun — qonun, uning kuchini amalda namoyon etadigan eng samarali tizim esa ichki ishlar sohasi”, deya tizimga alohida e’tibor qaratib, bu sohadagi o‘zgarishlarning eng katta zamini — yurtimizdagi tinchlik-osoyishtalik ekanligini qayta-qayta uqtirib kelmoqdalar.

Joriy yilning o‘tgan 9 oyi davomida Kogon tumani hududida Ichki ishlar bo‘limi tomonidan tinchlik va osoyishtalikni ta’minlash, jinoyatlarning oldini olish hamda sodir etilgan jinoyatlarni tez fosh etish maqsadida tuman hokimligi va jamoatchilik bilan hamkorlikda tizimli chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda. Shu jumladan, “Xavfsiz va sog‘lom yurt”, “Tun”, “Xavfsiz hudud”, “Nazorat”, “Turmush”, “Davomat”, “Qidiruv”, “Tong”, “Payshanba — Yoshlar kuni” va boshqa bir qator tezkor-profilaktik tadbirlar o‘tkazildi.

Mazkur tezkor-profilaktik tadbirlar natijasida joriy yilning o‘tgan 9 oyi davomida tumanda 141 ta jinoyat qayd etilib, o‘tgan 2025-yilning shu davriga nisbatan 19 taga (122/141) yoki 15,6 foizga oshgan.

Jami jinoyatlarning 51 tasini (36,1 foiz) oldi olinishi lozim bo‘lgan, 83 tasini (58,8 foiz) aniqlanadigan hamda 7 tasini (4,9 foiz) axborot texnologiyalari orqali sodir etilgan jinoyatlar tashkil qiladi.

Joriy yilning o‘tgan 9 oyida o‘g‘rilik 25 foizga (15/20), og‘ir tan jarohati yetkazish 100 foizga (0/1), nomusga tegish 100 foizga (0/2), yengil tan jarohati yetkazish 50 foizga (1/2), 16 yoshga to‘lmagan shaxs bilan jinsiy munosabatga kirishish jinoyatlari 100,0 foizga (0/1) hamda transport vositasini olib qochish 100 foizga (0/1) ko‘paygani o‘ta ayanchli holat.

2026-yilning 9 oyida jami sodir etilgan 141 ta jinoyatdan 51 tasi mahallada oldi olinishi mumkin bo‘lgan jinoyatlarni tashkil qilib, tuman hududidagi 23 ta mahalladan 4 tasi “qizil”, 13 tasi “sariq” va 6 tasi “yashil” toifaga ajratildi.

Kibermakonda sodir etilayotgan jinoyatlar soni hozirgi kunda global muammolardan biri hisoblanadi.

Bundan buyon asosiy e’tiborni sodir etilgan jinoyat va huquqbuzarliklarning asl sabablarini aniqlash va bartaraf etish masalasiga qaratamiz. Kelgusida har bir mahallada huquqbuzarlik va jinoyatchilikning asl sabablari aniqlanib, ularni bartaraf etish choralari ko‘riladi.

Dunyo miqyosida axborot texnologiyalarining rivojlanishi, XXI asr — axborot texnologiyalari asri bo‘lganligi insonlarga qanchalik qulaylik yaratgan bo‘lsa, shunchalik ularning hayoti va shaxsiy ma’lumotlari xavfsizligining kamayishiga ham olib keldi. Insonlar o‘rtasida elektron pullardan foydalanish qanchalik qulaylik yaratgan bo‘lsa, ularga nisbatan hujumlar ham shu darajada ortdi. Aynan ushbu sohalardagi xavfsizlik “kiberxavfsizlik” bilan ta’minlanadi.

Kibermakondagi jinoyatlarning boshqa jinoyatlardan farqi shundaki, bu jinoyatni shaxs masofadan turib sodir etadi. Inson bu jinoyatni o‘z ko‘zi bilan ko‘rmaydi. Ushbu jinoyatlarda inson hayotiga emas, balki uning ma’lumotlariga hujum qilinadi. Shuning uchun bunday jinoyatlarga qarshi kurashish uchun mamlakatda samarali faoliyat yurituvchi organlar tizimini yaratish taqozo etiladi.

Hozirgi kunda fuqarolar tomonidan kelib tushayotgan murojaatlarni o‘rganib chiqish natijasida, fuqarolar Telegram ilovasi orqali yuborilgan “sudga chaqiruv xati.apk” hamda “bu sening fotosuratlaring.apk” nomli zararli ilovalarni o‘z mobil qurilmalariga yuklab olganligi sababli plastik kartalaridagi pul mablag‘lari yechib ketilayotgani, shuningdek, “uyda o‘tirib treyding orqali oson pul topishingiz mumkin” mazmunidagi turli yolg‘on xabarlarga ishonib, o‘zlari pul mablag‘larini firibgarlarga berib qo‘yib, aldanib qolayotganliklari aniqlanmoqda.

Shu bois, har bir fuqaro o‘zini va yaqinlarini kiberfiribgarlik va raqamli tahdidlardan himoya qila olishi uchun quyidagi asosiy tavsiyalarni yodda tutishi zarur.

Kiberjinoyatlardan himoyalanishda sizning hushyorligingiz va ogohligingiz juda muhimdir.

Bugungi kunga kelib, kiberfiribgarlar ijtimoiy tarmoqlar orqali fuqarolarni ishontirish yo‘li bilan turli xil mol-mulklarini qo‘lga kiritmoqdalar.

Huquq-tartibot idoralari tomonidan kiberjinoyatlarga qarshi kurashish, ularni “issiq izidan” fosh etish va fuqarolarning kiber savodxonligini oshirish bo‘yicha doimiy ravishda chora-tadbirlar amalga oshirilayotganiga qaramasdan, fuqarolarimiz tomonidan kelib tushayotgan murojaatlar soni yuqoriligicha qolmoqda.

Shuningdek, Prezidentimizning 2025-yil 30-apreldagi PQ-153-son qarori bilan “Axborot texnologiyalari yordamida sodir etiladigan jinoyatlarga qarshi kurashish faoliyatini kuchaytirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi hujjat qabul qilinib, mamlakatimizda kiberxavfsizlikni ta’minlashning normativ-huquqiy, tashkiliy va profilaktik asoslari mustahkamlandi.

Kiberjinoyatlardan jabrlanib qolmaslik uchun quyidagi holatlarga alohida e’tibor qarating:

• Doimiy ravishda pul evaziga nomingizga bank plastik kartasi ochib berish, firibgarlar tomonidan taklif qilinayotgan arzon narxdagi mol-mulklarni sotish bahonasida plastik kartalaringiz orqali pul mablag‘larini o‘zlashtirib olish holatlaridan ehtiyot bo‘ling.

• Yaqin tanishlaringizning akkauntidan “sudga chaqiruv xati”, “sening rasmlaring”, “to‘yga taklifnoma” kabi boshqa nomlar ostida kelayotgan zararli APK ilovalari va shubhali havolalar ustiga bosmang hamda ularni mobil qurilmangizga o‘rnatmang.

• “Bank xodimi” niqobi ostida qo‘ng‘iroq qilib, kredit, fond mablag‘i yoki pensiya tayinlash bahonasida shaxsiy ma’lumotlaringizni so‘rashlari mumkin. Unutmang: hech qachon pasport raqamingiz, bank karta ma’lumotlaringiz yoki suratlaringizni notanish shaxslarga yubormang.

• Ijtimoiy tarmoqlardagi kanal va guruhlarda qisqa muddatda pulingizni bir necha baravarga ko‘paytirib berishni va’da qilayotgan, o‘zini soxta treyder, biznesmen, bukmeker va boshqa soha vakili sifatida tanishtirayotgan firibgarlarga ishonib qolmang.

• Onlayn savdo platformalarida bahosi o‘z narxidan ancha arzon qilib ko‘rsatilgan buyumlarni xarid qilishga shoshilmang.

• Ijtimoiy tarmoqlarda katta miqdordagi oylik maosh evaziga onlayn ish taklif qilayotgan shaxslar aldoviga uchib, shaxsingizni tasdiqlovchi hujjatlarni begona shaxslarga yubormang.

Aziz vatandoshlar!

Barchangizni jinoyatlarning oldini olish va ularni bartaraf etishda faol hamkorlikka chaqiramiz.

Agar Sizda fuqarolar, jamiyat va davlat xavfsizligiga turli xatarlar bo‘yicha, shuningdek, boshqa shaxslar tomonidan sodir etilayotgan huquqbuzarliklar va jinoyatlar haqida ma’lumotlar bo‘lsa, bizga “112” qisqa raqami orqali yoki eng yaqin ichki ishlar organlariga xabar berishingizni so‘raymiz.

Albatta, xabar berganlarning shaxsiga doir ma’lumotlar sir saqlanishiga kafolat beramiz. Shuni e’tiborga olingki, bu — davlat va jamiyat oldidagi o‘z burchiga sodiqlik hisoblanadi. Sizning shu xabaringiz orqali og‘ir oqibatli jinoyatlarning oldi olinishi, insonlar hayoti saqlab qolinishi mumkinligini aslo unutmang. Hech birimiz befarqlikka berilmasligimiz lozim.

Hurmatli fuqarolar!

Yana bir bor ta’kidlayman: jinoyatning har qanday ko‘rinishiga zudlik bilan munosabat bildirib, jinoyat sodir etgan shaxslarga nisbatan jazoning muqarrarligiga shaxsan kafolat beraman.

E’tiboringiz uchun rahmat!