Kitob tumanidagi oltin koni bo‘yicha jamoatchilikka rasmiy munosabat
2025-06-21 15:00:00 / Rahbariyatning bayonotlari va nutqlari

So‘nggi kunlarda ayrim ommaviy axborot vositalari va ijtimoiy tarmoqlarda Kitob tumanidagi oltin konlariga oid tender (auktsion) jarayoni yuzasidan turli talqinlar, shubhali iddaolar va ochiqdan-ochiq chaqiriqlar ilgari surilmoqda. Mazkur holat yuzasidan quyidagilarni jamoatchilik e’tiboriga havola etamiz:
🟦 1. Oltin konlarining ochiq va shaffof tender asosida foydalanishga berilishi qonuniy jarayondir
Kitob tumanidagi oltin zaxirasi aniqlangan hududni investorlar ishtirokida auktsionga chiqarish O‘zbekiston Respublikasi Yer kodeksi, “Yer osti boyliklari to‘g‘risida”gi Qonun, “Davlat xaridlari to‘g‘risida”gi Qonun va O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 27-oktabrdagi PF–6097-sonli Farmoni hamda tegishli qarorlariga muvofiq amalga oshirilmoqda.
Mazkur kon maydoni faqat foydalanish huquqi asosida, muayyan soliq va majburiyatlar bilan yuklangan tarzda taklif qilinmoqda. Ya’ni yer osti boyliklarining o‘zini emas, balki ulardan ma’lum muddat davomida foydalanish imkoniyati auksion orqali taklif etilmoqda. Bu esa mulkni emas, huquqni vaqtincha berish shaklidir.
🟦 2. Foydali qazilmalarni ochiq auksionga chiqarish — xalqaro investitsion amaliyot
Bugungi global iqtisodiy muhitda tabiiy resurslar davlat tomonidan ochiq, shaffof va raqobatbardosh mexanizmlar asosida boshqariladi. Konlardan foydalanish huquqini tender asosida taqdim etish – bu:
-
davlatga yillik soliq tushumlari,
-
ish o‘rinlari yaratish,
-
zamonaviy texnologiyalarni jalb qilish,
-
atrof-muhitga nazoratli yondashuv,
-
va nihoyat, milliy iqtisodiyotning barqaror o‘sishi deganidir.
Bunday yondashuv hozirda Kanada, Avstraliya, Qozog‘iston, Chili kabi tabiiy resurslarga boy davlatlarda ham aynan xalq manfaatlari uchun qo‘llaniladi.
🟦 3. “Milliy boyliklar sotilmoqda” degan da’volar — populistik yondashuvdir
Konlarni auksionga qo‘yish milliy boylikni “sotish” emas, ularni iqtisodiyotga ishga solish, sog‘lom investitsion muhit yaratish demakdir. Mazkur konlarda amalga oshiriladigan barcha ishlar O‘zbekiston Respublikasi Soliq kodeksi, Ekologik qonunchilik va Mehnat kodeksi doirasida qat’iy tartibga solinadi.
Aholining farovonligini oshirish, infratuzilma, sog‘liqni saqlash va ta’lim tizimlarini moliyalashtirish aynan budjet daromadlari hisobiga amalga oshiriladi — bu daromadlarning muhim qismini esa aynan foydali qazilmalar, xususan, oltin va boshqa tabiiy resurslardan tushgan tushumlar tashkil etadi.
🟦 4. Konlar bo‘yicha yakuniy qaror jamoatchilik nazorati ostida shakllanadi
Auksionlar jarayoni mutlaqo ochiq axborot maydonida, davlatning rasmiy “e-auksion” va “Geologiya.uz” portalida yoritilmoqda. Taklif beruvchilar, ularning shartlari va tanlov mezonlari jamoatchilik uchun ochiq.
Shu sababli Kitob tumanidagi oltin koni bo‘yicha ilgari surilayotgan asossiz da’volar, go‘yoki “talon-toroj”, “xususiylashtirish” kabi atamalar voqelikni buzib ko‘rsatish va jamoatchilikni chalg‘itishga urinishdan boshqa narsa emas.
Kitob tumani hokimligi Axborot xizmati barchani rasmiy, huquqiy manbalarga tayangan holda xolis axborot tarqatishga va davlat manfaatlarini qo‘llab-quvvatlashga chaqiradi.
