IJROCHI XULOSA
 1. Kichik loyiha tavsifi:
Loyihaning asosiy tarkibiy qismi Jizzax shahrining ichimlik suv ta’minoti tizimini reabilitatsiya qilish va modernizatsiya qilishdan iborat bo‘lib, quyidagi ishlarni oʻz ichiga oladi:
 • (i) Jizzax shahrining gʻarbiy qismida joylashgan yer osti suv olish inshootlaridan (“Amir Temur” va “Sanzar”) suvni Jizzax shahriga yetkazib beruvchi Ø600–700 mm diametrli 12,5 km uzunlikdagi mavjud magistral quvurni rekonstruksiya qilish;
 • (ii) Shahar markazida mavjud 22,2 km suv tarqatish quvurlarini rekonstruksiya qilish va Ø160–710 mm diametrli 5,21 km yangi quvurlarni qurish, shu jumladan 15 ta bosim regulyatori va 22 ta havo vanasini oʻrnatish;
 • (iii) Masofaviy monitoringni takomillashtirish uchun SCADA tizimini joriy etish;
 • (iv) “Amir Temur” va “Sanzar” suv inshootlari, 5 ta taqsimlash markazi, 4 ta mahalliy quduq va 1 ta kuchaytiruvchi nasos stansiyasida avtomatlashtirish uskunalarini oʻrnatish, 72 ta aqlli suv hisoblagichlarini, chastota boshqaruvli nasoslarni va suvni zararsizlantirish tizimlarini o‘rnatish;
 • (v) Jizzax shahrining butun suv ta’minoti tizimi uchun geografik axborot tizimi (GIS) va gidravlik model yaratish;
 • (vi) Aktivlarni boshqarish tizimini joriy etish;
 • (vii) Energiya auditi o‘tkazish;
 • (viii) Mahalliy suv ta’minoti korxonasi uchun ekspluatatsiya va texnik xizmat ko‘rsatish uskunalarini xarid qilish (jumladan, 2 ta favqulodda tiklash mashinasi, 2 ta ekskavator, kranli yuk mashinasi, 1 ta samosval, 1 ta mikroavtobus, 2 ta “Damas Labo”, pnevmatik havo kompressori, PVX payvandlash uskunasi, quvur detektori, mobil generator va payvandlash moslamasi);
 • (ix) “Amir Temur” suv yigʻuvchi inshootida toʻsiq qurish;
 • (x) “Sanzar” suv olish inshootidagi mavjud xlorlash uskunalarini ta’mirlash.

Mazkur LARP faqat yuqorida (i) bandda ko‘rsatilgan ishlar – ya’ni “Amir Temur” va “Sanzar” yer osti suv inshootlaridan Jizzax shahriga suv yetkazib beruvchi magistral quvurni (Ø600–700 mm, 12,5 km) rekonstruksiya qilish uchun tayyorlangan.
 2. Zarar ko‘rgan yerlar va aholiga ta’siri:
Umumiy 7,89 gektar yer ta’sir ostida bo‘lib, shundan 7,64 gektari bog‘ (mevali daraxtzor), 0,13 gektari noturar joy binolari va 0,12 gektari tijorat (baliqchilik) hududi hisoblanadi. Tafsilotlar tegishli jadvallarda keltirilgan.
 3. Jamoatchilik bilan maslahatlashuvlar:
2023-yil 25-iyul kuni Jizzax shahridagi 24-sonli maktabda jamoatchilik bilan maslahatlashuv uchrashuvi bo‘lib o‘tdi. U zarar ko‘rgan uy xo‘jaliklari uchun qulay joy sifatida tanlandi. Tadbir Jizzax shahri hokimligi, kadastr, mahalla qo‘mitalari va boshqa davlat idoralari ishtirokida o‘tkazildi. Unda jami 22 kishi (18 erkak, 4 ayol) qatnashdi.
 4. Huquqiy asoslar va kompensatsiya huquqi:
Loyiha doirasidagi yer olish va ko‘chirish milliy qonunchilik va OTBning 2009-yildagi “Himoya siyosati” asosida amalga oshiriladi. Zarar ko‘rgan uy xo‘jaliklarining (ZKSH) kompensatsiya olish huquqlari quyidagilarga tegishli:
 • (i) Yerga qonuniy egalik qiluvchi yoki egalik huquqini qonuniylashtirishi mumkin bo‘lgan shaxslar;
 • (ii) Roʻyxatdan oʻtgan yoki norasmiy ijarachilar;

• (iii) Binolar va boshqa inshootlar egalari (agar mavjud bo‘lsa);
 • (iv) Daromad, biznes yoki ish o‘rnidan mahrum bo‘lgan shaxslar.

Kompensatsiya huquqi ZKSHlarni ro‘yxatga olish boshlanish sanasi bilan chegaralanadi. Bu sana maslahatlashuvlar vaqtida e’lon qilingan va zarar ko‘rgan aholi xabardor qilingan. Undan keyin hududga kelib yashaganlar kompensatsiyaga da’vogarlik qila olmaydi, lekin qurilish ishlari boshlanishidan oldin xabardor qilinadi. Barcha kompensatsiya qiymatlari almashtirish qiymatiga asoslanadi.

5. Institutsional tartib

Hisobotni o‘z vaqtida va samarali yakunlash hamda uni amalga oshirish bir nechta agentlik va bo‘linmalarning ishtirokini talab qiladi. OTB talabi asosida tayyorlanadigan hisobot faoliyatiga jalb etiladigan asosiy muassasalar quyidagilardir: O‘zbekiston Respublikasi Investitsiya, sanoat va savdo vazirligi (LAOG sifatida), viloyat va shahar hokimliklari, hududiy/shahar darajasida O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Kadastr agentligi.

6. Amalga oshirish jadvali va monitoring

Ijrochi agentlik va LAOG ichki majburiy ko‘chirish kafolatlarini monitoring qilish uchun javobgardir va loyiha amalga oshirilayotgan davrda OTBga yarim yillik hisobot shaklida Himoya choralari monitoringi (SMR) taqdim etadi. Monitoring va hisobotlar har qanday kutilmagan ko‘chirish ta’sirlarini aniqlash va bartaraf etishga, shuningdek OTB HSCH (2009) va O‘zbekiston qonunlariga muvofiq shikoyatlarni o‘z vaqtida hal etishga, majburiy ko‘chirish kafolatlariga rioya qilinishini ta’minlashga xizmat qiladi. Ijtimoiy himoya bandlari pudratchi shartnomasiga kiritiladi va ijrochi agentlik, LAOG hamda loyiha boshqaruv va nazorat kompaniyasi ularning bajarilishi ustidan nazorat olib boradi.

7. LAOGning roli

LAOG o‘zining ijtimoiy va gender masalalari bo‘yicha xodimi orqali va hokimiyat bilan hamkorlikda er olish va qayta joylashtirish hisobotining amalga oshirilishini kuzatadi. Monitoring quyidagilarni qamrab oladi:
(i) belgilangan muddatlarda amalga oshirilishini, yuzaga kelgan muammolar o‘z vaqtida hal qilinishini ta’minlash;
(ii) zarar ko‘rgan shaxslarga kompensatsiya berilishi, ularning holati va er ajratilishi qiymat bo‘yicha “almashtirish” tamoyiliga muvofiqligini baholash.

⸻

1.1 Ushbu er olish va qayta joylashtirish hisobotini qamrab olgan kichik loyiha tavsifi

8. Kichik loyiha doirasi:

Ushbu Er olish va qayta joylashtirish hisoboti quyidagi kichik loyihani qamrab oladi:
Jami 12,5 km suv ta’minoti magistral quvurlari, jumladan:
 • “Amir Temur” yer osti suvlarini qabul qilish inshootidan “Sanzar” inshootigacha bo‘lgan 9,4 km (Ø 600 mm po‘lat quvur);
 • “Sanzar”dan Jizzax shahrigacha bo‘lgan 3,1 km (Ø 700 mm po‘lat quvur, elektrokimyoviy himoya bilan) quvurlarni rekonstruksiya qilish.

9. Qurilish uslubi:

Yangi quvurlar mavjud magistral quvur liniyasi bo‘ylab, unga parallel tarzda yotqiziladi. Mavjud quvurlar olib tashlanmaydi va yangi quvur ishga tushirilgunga qadar xizmat ko‘rsatishda davom etadi. Xandaq chuqurligi 1–1,5 metr atrofida bo‘ladi. Qurilish ishlari tugagach, xandaqlar qayta to‘ldiriladi.

Qurilish paytida ishlatiladigan texnika: buldozerlar, ekskavatorlar, yuk mashinalari, kranlar va boshqa texnikalar bo‘lib, ular vaqtinchalik yo‘l huquqi doirasida – eski va yangi quvurlar yaqinida, mavjud yo‘llarda ishlaydi.

Rekonstruksiya ishlari uchun 10 metrlik vaqtinchalik yo‘l huquqi (quvur o‘qi atrofida har ikki tomondan 5 m) belgilanadi. Bu asos O‘zbekiston Respublikasi Investitsiya, sanoat va savdo vazirligining 2023-yil 17-noyabrdagi 04-99-13802-sonli xati va Jizzax shahar Hokimining 2023-yil 28-noyabrdagi 295-3-55-q/23-sonli qaroriga tayangan holda tasdiqlangan.

10. Er uchastkalari:

Yangi suv quvuri uchun zarur vaqtinchalik er uchastkalari Jizzax shahar hokimiyati va yakuniy loyiha hujjatlariga muvofiq tasdiqlangan. Kichik loyiha doirasida doimiy er ajratilishi ko‘zda tutilmagan.

⸻

1.2 Amalga oshiruvchi agentlik

11.

O‘zbekiston Respublikasi Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi – loyiha ijrochi agentligi hisoblanadi. Loyiha Investitsiya loyihalarini ishlab chiqish markazi orqali muvofiqlashtiriladi va Loyiha boshqaruvi bo‘limi orqali amalga oshiriladi.

⸻

1.3 Er olish va qayta joylashtirish hisobotining maqsadi

12.

Ushbu yakuniy Er olish va qayta joylashtirish hisobotining asosiy maqsadi — loyihadan ta’sir ko‘radigan shaxslar va tashkilotlarni aniqlash, ta’sir darajasi va yo‘qotishlarni (aktivlar, daromadlar va h.k.) baholash, shuningdek, kompensatsiya va reabilitatsiya choralarini belgilashdan iboratdir.

Maqsad – ta’sirlangan shaxslar “loyihasiz” holatdan yomonroq ahvolda qolmasligini, hayot sifati va turmush darajasi tiklanishini ta’minlash.

13.

Hisobot quyidagi tafsilotlarni o‘z ichiga oladi:
 • (i) yo‘qotishlar va ta’sir darajasini aniqlash;
 • (ii) ma’lumotni oshkor qilish, maslahatlashuv va ishtirok etish;
 • (iii) kompensatsiya to‘lovlari, siyosati va asoslari;
 • (iv) og‘ir zarar ko‘rgan va himoyaga muhtoj uy xo‘jaliklari uchun reabilitatsiya dasturi;
 • (v) shikoyatlarni ko‘rib chiqish mexanizmi;
 • (vi) byudjet va moliyalashtirish rejasi;
 • (vii) institutsional asoslar va amalga oshirish jadvali;
 • (viii) monitoring mexanizmlari.

2. YER OLISH VA MAJBURIY RAVISHDA BOSHQA JOYGA KO‘CHIRISH SOHASI

2.1 Umumiy

14. Kichik loyiha doirasida yer olish va majburiy ko‘chirish ta’siri faqat vaqtinchalik xarakterga ega bo‘lib, ichimlik suvi quvurlarini o‘rnatish bilan bog‘liq. Vaqtinchalik yer olish natijasida noturar-joy obyektlari, biznes faoliyati hamda mevali/yog‘ochli daraxtlarning yo‘qotilishi yuz beradi.

15. Mazkur kichik loyiha bo‘yicha ta’sirni baholash Jizzax shahrida ichimlik suvi magistral quvurining yakuniy loyihasi asosida amalga oshirildi. Baholash maqsadida 10 metrli yo‘l huquqi (koridor) qabul qilindi. Vaqtinchalik ta’sirga uchragan yerlarning umumiy maydoni 6,07 gektarni tashkil etadi.

16. Vaqtinchalik yer olish natijasida ta’sir ko‘rsatgan hududlar bitta shahar va bitta tumanni, shuningdek 2 ta mahallani o‘z ichiga oladi (2.1-jadvalga qarang).

Jadval 2.1: Ta’sirlangan hududlar va mahallalar ro‘yxati

#	Viloyat nomi	Shahar/tuman nomi	Mahalla nomi	Mahallalar soni	ZKSH soni
1	Jizzax	Jizzax shahri	Amir Temur	1	44
		G‘allaorol tumani	Ko‘k Gumbaz	1	1
		Jami		2	45

Manba: Yer ajratish hujjati va ta’sirni baholash bo‘yicha tadqiqotlar

Jadval 2.2: Ta’sir ko‘rsatgan yer uchastkalari to‘g‘risida ma’lumot

#	Viloyat nomi	Tuman nomi	Mahalla nomi	Jami yer (ga)	Boshqa yerlar	Baliq hovuzi	Noturar-joy binolari
1	Jizzax	Jizzax shahri	A. Temur	5,87	5,62	0,12	0,13
		G‘allaorol tumani	Ko‘k Gumbaz	0,20	0,20	-	-
	Jami			6,07	5,82	0,12	0,13

Manba: Yer ajratish hujjati va ta’sirni baholash bo‘yicha tadqiqotlar

Jadval 4.2. Jamoatchilik bilan maslahatlashuv yig‘ilishlarida mahalliy aholi tomonidan ko‘tarilgan fikrlar, takliflar va xavotirlarning xulosasi

Muammolar	Mahalliy aholining fikrlari, takliflari va xavotirlari	Mahalliy aholiga javoblar
Rekonstruksiya qilinadigan ichimlik suv quvuri loyihasi	Mahalliy aholi bufer zonaning kengligi va uzunligi loyiha tomonidan oshiriladimi, deb hayron bo‘lishdi.	Qurilish me'yorlari va qoidalariga muvofiq, bu loyiha doirasida bufer zonasi sifatida 30 metr qabul qilinadi. Loyiha bo‘yicha barcha zarar ko‘rgan ob’ektlar to‘liq qoplanadi. Hozirgi vaqtda jami 45 yer foydalanuvchisi loyihadan ta’sirlanadi va ta’sirlangan narsalar mustaqil baholash kompaniyasi tomonidan baholanadi.
Loyiha uchun mas’ul tashkilotlar	Ishtirokchilar loyiha qaysi davlat tashkiloti qoshida amalga oshirilishini bilishni xohlashadi.	Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi ijrochi agentlik hisoblanadi. Loyiha Investitsiya loyihalarini ishlab chiqish markazi orqali muvofiqlashtiriladi va Loyihalarni boshqarish bo‘limi orqali amalga oshiriladi. Qurilish ishlari tugagandan so‘ng asosiy quvur liniyasini boshqarish va ekspluatatsiya qilish ishlari "Jizzax suv ta’minot" MChJga topshiriladi.
Kompensatsiya turi	Agar uy xo‘jaligi boshlig‘i nogiron bo‘lsa, bunday shaxslarga OTB talablariga muvofiq kompensatsiya to‘lanadimi?	Ha. Eng kam bazaviy hisoblash miqdorining 3 barobariga teng bir martalik reabilitatsiya nafaqasi to‘lanadi.
Loyiha darajasidagi shikoyatlarni ko‘rish	Ishtirokchilarga shikoyatlarini qanday topshirish va shikoyat qaroriga rioya qilish tushuntirildi.	Barcha aloqa ma’lumotlari tarqatma varaqada va shuningdek, PowerPoint taqdimoti paytida taqdim etildi.
Qurilish ishlarini amalga oshirish grafigi	Ishtirokchilar quvur liniyasi imkon qadar tezroq qayta tiklanishiga umid qilishdi.	Qurilish ishlarini 2024 yilda boshlash rejalashtirilgan. Qurilish ishlarini amalga oshirish jadvali oldindan xabardor qilinadi va keyingi jamoatchilik bilan maslahatlashuv yig‘ilishlarida mahalliy aholiga yangilanadi.

4. SHIKOYATLARNI KO‘RIB CHIQISH MEXANIZMLARI

4.1 Maqsadlar

ADB HSB (2009)ga muvofiq, loyiha samaraga erishgandan so‘ng shikoyatlarni hal qilish mexanizmi tashkil etiladi. Uning asosiy maqsadi - loyiha doirasida zarar ko‘rgan shaxslar tomonidan bildirilgan shikoyat va xavotirlarni qabul qilish, o‘z vaqtida bartaraf etish, va ularni loyiha darajasida hal qilishga ko‘maklashishdir.

4.2 Shikoyatlarni hal qilish mexanizmi

Zarar ko‘rgan shaxslar va tashkilotlar er olish, kompensatsiya va ko‘chirishga oid har qanday jihat bo‘yicha shikoyat qilish huquqiga ega. LAOG ushbu mexanizmni yaratish va amalda qo‘llash uchun javobgardir. Taklif etilgan mexanizm quyidagi bosqichlarni o‘z ichiga oladi:

Jadval 5.1: Shikoyatlarni bartaraf etish mexanizmi va darajalari

Daraja / Qadamlar	Jarayon
1-daraja - Pudratchi va Mahalla qo‘mitasi	Shikoyatlar bevosita pudratchining ishchi idorasi yoki LAOGning hududiy koordinatoriga topshiriladi. 15 kun ichida ko‘rib chiqilishi lozim.
2-daraja – LAOG Toshkent	Agar birinchi darajada hal qilinmasa, shikoyat Toshkentdagi LAOGga yuboriladi. 15–30 kun ichida hal qilinadi.
3-daraja – Xo‘jalik sudi	Sud orqali shikoyatni ko‘rib chiqish mumkin. Bu loyiha mexanizmidan mustaqil amalga oshiriladi.

4.3 Yozuvlar va hujjatlar

28. Erni olish va ko‘chirish masalalari bo‘yicha shikoyatlarning aksariyati 1-2 darajalarda ko‘rib chiqiladi. Aholidan kelib tushgan barcha shikoyatlar jurnalda ro‘yxatga olinadi va u barcha darajalarda mavjud bo‘ladi: Pudratchining ofisida, loyiha maydoni va tuman mahalla qo‘mitasida. Bundan tashqari, Jizzax shahar hokimiyatida ham jurnallar mavjud bo‘lib, ularda odatda aholining shikoyatlari ro‘yxatga olinadi. Shunday bo‘lsa-da, Pudratchi tomonidan yig‘ilgan shaxslardan olingan shikoyatlar va arizalar va ko‘rilgan choralar to‘g‘risidagi ma’lumotlar barcha shikoyatlarni hisobga olish uchun loyiha LAOG vakillariga taqdim etilishi kerak. Shundan so‘ng, qabul qilingan barcha shikoyatlar bo‘yicha ma’lumotlar LAOGda to‘planadi.

29. LAOGning aloqa ma’lumotlari va loyiha darajasidagi murojaat uchun ketma-ketlik sxemasi Jadval 5.2 va Rasm 5.1da ko‘rsatilgan.

Jadval 5.2: Mas’ul idoralarning aloqa ma’lumotlari

1. Jizzax shahri

- Jizzax shahar hokimligi 
  Manzil: Jizzax shahri, O‘zbekiston ko‘chasi, Hamid Olimjon mahallasi, 13-uy 
  Elektron pochta: jizzak.sh@exat.uz 
  Telefon raqami: +998 72 222 40 10; +998 72 222 24 97

- “Jizzax suvtaminot” MChJ (Suv kompaniyasi) 
  Manzil: Jizzax shahri, Sharof Rashidov ko‘chasi, 115 
  Elektron pochta: jizzakh_suvtaminoti@mail.ru 
  Telefon raqami: +998 72 226 03 25

2. LAOG

- LAOG Toshkent 
  Manzil: Toshkent shahri, T. Shevchenko ko‘chasi, 34-uy 
  Elektron pochta: iudpuzbekistan@gmail.com 
  Telefon raqami: +998 71 252 42 20

4.3 Yozuvlar va hujjatlar
 28. Erni olish va ko‘chirish masalalari bo‘yicha shikoyatlarning aksariyati 1–2 darajalarda ko‘rib chiqiladi. Aholidan kelib tushgan barcha shikoyatlar jurnalda ro‘yxatga olinadi va u barcha darajalarda mavjud bo‘ladi: pudratchining ofisida, loyiha maydonidagi tuman mahalla qo‘mitasida. Bundan tashqari, Jizzax shahar hokimiyatida ham jurnallar mavjud bo‘lib, ularda odatda aholi shikoyatlari ro‘yxatga olinadi. Shunday bo‘lsa-da, pudratchi tomonidan yig‘ilgan shaxslardan olingan shikoyatlar va arizalar hamda ko‘rilgan choralar to‘g‘risidagi ma’lumotlar barcha shikoyatlarni hisobga olish uchun loyiha LAOG vakillariga taqdim etilishi kerak. Shundan so‘ng, qabul qilingan barcha shikoyatlar bo‘yicha ma’lumotlar LAOGda to‘planadi.
 29. LAOGning aloqa ma’lumotlari va loyiha darajasidagi murojaat uchun ketma-ketlik sxemasi Jadval 5.2 va Rasm 5.1da ko‘rsatilgan:

Jadval 5.2: Mas’ul idoralarning aloqa ma’lumotlari

Yo‘q. Shikoyatlarni ko‘rib chiqish bo‘yicha mas’ul idoralar bilan bog‘lanish
1. Jizzax shahriJizzax shahar hokimligiJizzax shahri, O‘zbekiston ko‘chasi, Hamid Olimjon mahallasi, 13-uyElektron pochta: jizzak.sh@exat.uzTelefon: +998 72 222-40-10; +998 72 222-24-97
 “Jizzax suvtaminot” MChJJizzax shahri, Sharof Rashidov ko‘chasi, 115-uyElektron pochta: jizzakh_suvtaminoti@mail.ruTelefon: +998 72 226-03-25
2. LAOGLAOG ToshkentToshkent shahri, T. Shevchenko ko‘chasi, 34-uyElektron pochta: iudpuzbekistan@gmail.comTelefon: +998 71 252-42-20

Rasm 5.1: Shikoyatlarni bartaraf etish mexanizmi

6. INSTITUTSIONAL ASOSLAR
 30. Ushbu bo‘limda loyihani tayyorlash, amalga oshirish, monitoring qilish va keyingi bosqichda yer olish va ko‘chirish bo‘yicha tadbirlarni tayyorlash, amalga oshirish bo‘yicha institutsional choralar tasvirlangan, shu jumladan huquqlarni yetkazib berish bo‘yicha tashkiliy tartib-qoidalar, amalga oshirish jarayoni, shu jumladan ko‘chirishni tayyorlash, tasdiqlash va amalga oshirish, shartnoma topshirish va loyihaning qurilish ishlarining boshlanishi bilan qanday bog‘liq.

8.1. Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi
 31. Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi dasturini amalga oshirish, shu jumladan yer olish va ko‘chirish faoliyatini tayyorlash, amalga oshirish va moliyalashtirish uchun umumiy javobgarlikni o‘z zimmasiga oladi.

8.2. Loyihani boshqarish bo‘yicha maslahatchi kompaniya, ko‘chirish bo‘yicha ekspert
 32. Qurilish nazorati kompaniyasining ko‘chirish bo‘yicha mutaxassisi LAOGning xavfsizlik bo‘yicha mutaxassisi bilan yaqindan ishlaydi. Ko‘chirish bo‘yicha mutaxassis batafsil dizayn asosida Yer olish va ko‘chirish rejasini yangilash va yakunlash uchun barcha zarur ma’lumotlarga ega bo‘lishga yordam beradi.
 33. Qurilish nazorati kompaniyasining ko‘chirish bo‘yicha mutaxassisi uchun ish keng qamrovli ravishda batafsil dizayn va batafsil o‘lchov tadqiqotlari va uni amalga oshirish hamda monitoring asosida Yer olish va ko‘chirish rejasini hisobotini yangilash va yakunlashga yordam berishni o‘z ichiga oladi.

Qurilish nazorati kompaniyasining ko‘chirish bo‘yicha mutaxassisi hisobot bilan bog‘liq barcha rejalashtirish, amalga oshirish, idoralararo muvofiqlashtirish, monitoring va hisobotda bevosita ishtirok etadi. Ko‘chirish bo‘yicha mutaxassis tegishli loyiha maslahatchilaridan qo‘llab-quvvatlanadi va dizayn kompaniyasi, tuman / shahar ijroiya hokimiyati va yer resurslari va kadastr bo‘limining takliflaridan foydalanadi. Qurilish nazorati kompaniyasining ko‘chirish bo‘yicha mutaxassisi, yer olish va ko‘chirishni amalga oshirishni umumiy nazorat qilishda LAOG himoya mutaxassisiga yordam beradi va ko‘chirish faoliyati hisobot qoidalariga muvofiq muammosiz va o‘z vaqtida amalga oshirilishini ta’minlaydi. Hisobotni amalga oshirish jarayonida maslahatchilar zarar ko‘rgan shaxslar / uy xo‘jaliklari qurilish ishlari, shu jumladan davom etayotgan reabilitatsiya tadbirlari boshlanishidan oldin almashtirish narxi bo‘yicha kompensatsiya olishini ta’minlaydilar.

8.3. Yerdan foydalanishni rejalashtirish instituti “O‘zdavyerloyiha”
 34. O‘zbekiston Respublikasi Qishloq xo‘jaligi vazirligi huzuridagi “O‘zdavyerloyiha” Milliy ilmiy loyihalash instituti asosan O‘zbekistonda yerdan foydalanish loyihalari uchun mas’ul tashkilot hisoblanadi. Hukumat qaroriga ko‘ra “O‘zdavyerloyiha” yer va yerdan ajratish bo‘yicha hujjatlarni tayyorlaydigan vakolatli muassasa hisoblanadi. Shuningdek, u yer mulki chegaralarini va ajratilgan yer uchastkalariga egalik huquqini aniqlash va tekshirish, yer olish bo‘yicha hujjatlarni tayyorlash yoki umumiy muddatda batafsil hujjat tayyorlash jarayonida javobgardir. Hujjatlarda aholi uylarining yakuniy ro‘yxatini ko‘rsatishi kerak va ularga ta’sir ko‘rsatgan yerlar xaritalar orqali batafsil taqdim etilishi kerak.
 35. Shuningdek, zarar ko‘rgan yerlar to‘g‘risidagi Hokimiyat qarorini tayyorlashda ishtirok etadi. Farmonda zarar ko‘rgan uy xo‘jaliklarining kelishuv xatlari, kommunal kompaniyalarning zarar ko‘rgan yerlarning holati to‘g‘risidagi xulosalari va zarar ko‘rgan yerlarning huquqiy maqomi to‘g‘risidagi ma’lumotnomalar mavjud. Ta’sir ko‘rsatgan aktivlar va yerlarni hamda aholi uylariga to‘lanadigan kompensatsiya hajmini ham aks ettirishi kerak.

8.4. Shahar / tuman Hokimiyati
 36. Hokimiyat yer va boshqa aktivlarni olish bo‘yicha quyidagi a’zolar tarkibiga kiradigan maxsus tuman komissiyasini tashkil etadi:
(i) hokim o‘rinbosari (rais);
(ii) Arxitektura bo‘limi;
(iii) “Yermulkkadastr” DUK (Yer resurslarini boshqarish va ko‘chmas mulk kadastr xizmati);
(iv) Moliya bo‘limi;
(v) Uy-joy qurilishini muvofiqlashtirish bo‘limi;
(vi) Mahalla raisi;

(vii) Qishloq xo‘jaligi bo‘limi;
(viii) Ta’sirlangan mulk egasi.
 37. Ushbu Komissiya quyidagilar uchun javobgardir:
(i) yer olish bo‘yicha hujjatlarni tayyorlashga ko‘maklashish, ya’ni hokim farmonlari, bayonnomalar, protokollar tayyorlash;
(ii) kompensatsiya to‘g‘risidagi ma’lumotlarni birlashtirish;
(iii) ta’sirni tasdiqlash, ta’sirlangan aktivlar ro‘yxatini tayyorlash;
(iv) tayyorlanish bosqichi, yer olish bo‘yicha dastlabki kelishuv, kompensatsiya usuli, oldin u hokimning farmoni sifatida qonuniy bo‘ladi.

8.5. O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Kadastr agentligi
 38. O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Kadastr agentligi hududiy va tuman darajasida doimiy faoliyat yuritadigan agentlik hisoblanadi. Shu bilan birga, u yer olish va ko‘chirishni yakunlash va amalga oshirishda muhim rol o‘ynaydi. U quyidagilar uchun javobgardir:
(i) yer egalari va yer foydalanuvchilari tomonidan yetkazilgan yer yo‘qotishlarini va qishloq xo‘jaligi mahsulotlarining yo‘qotishlarini aniqlash;
(ii) yerlarni tiklash darajasi va maydonini aniqlash, shu jumladan unumdor tuproq qatlamini olib tashlash va vaqtincha saqlash;
(iii) inshootlar atrofida muhofaza sanitariya va suv muhofazasi zonalariga ehtiyojni aniqlash;
(iv) teng qiymatga ega yer uchastkalarini ajratish bo‘yicha takliflar tayyorlash;
(v) foydalanilmagan yerlarni rivojlantirish orqali hozirgi vaqtda foydalanilgan yerlarni sotib olishning alternativarini o‘rganish;
(vi) amalga oshirish to‘g‘risidagi qonunni va ilova qilingan rejani tasdiqlash;
(vii) yerdan foydalanish va yerga egalik qilish to‘g‘risidagi hukumat farmonlariga va boshqa kadastr hujjatlariga o‘zgartirish kiritish.

8.6. Mustaqil baholash kompaniyalari
 39. Mamlakatning tegishli qonunlari litsenziyalangan baholash firmalarining xizmatlarini jalb qilishni talab qiladi. Ushbu firmalar loyihadan ta’sir ko‘rsatadigan zarar ko‘rgan turar-joy binolari, yer foydalanish huquqi va boshqa aktivlarning kompensatsiyasi uchun bozor narxini baholaydilar.

8.7. Osiyo Taraqqiyot Banki
 40. Loyihani vaqti-vaqti bilan nazorat qilishdan tashqari, OTB (ADB) yer olish va ko‘chirishni ko‘rib chiqadi va shartnoma imzolash va qurilish ishlarini boshlashga ruxsat beradi.

8.8. “Jizzax Suvtaminot” MChJ (Suv kompaniyasi)
 41. Faoliyatning asosiy yo‘nalishlari – suv ta’minoti va oqova suvni qayta tiklash tizimini yanada takomillashtirish va ichimlik suvidan samaraliroq foydalanish, suv ta’minoti va kanalizatsiya inshootlarini qurish, rekonstruksiya qilishda ishtirok etish, avariya holatlarini o‘z vaqtida bartaraf etish va qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa xizmatlarni ko‘rsatishdan iborat.

9. MONITORING VA BAHOLASH
 42. LAOG majburiy ko‘chirish xavfsizligi monitoringi uchun javobgar bo‘ladi va loyihani amalga oshirish paytida ko‘rib chiqish va tasdiqlash uchun yarim yillik himoya choralarining monitoringi hisobotlarini taqdim etadi. Monitoring va hisobot har qanday kutilmagan ko‘chirish ta’sirini aniqlash va bartaraf etishga, potentsial shikoyatlarni OTB HSB (2009) va O‘zbekiston qonunlariga muvofiq o‘z vaqtida hal qilishga yordam beradi hamda majburiy ravishda ko‘chirish kafolatlari talablariga rioya qilinishini ta’minlaydi. Ijtimoiy himoya shartnomalari pudratchining shartnomasiga kiritiladi va loyihani boshqarish va nazorat qilish bo‘yicha kompaniya bilan ularning muvofiqlik holatini nazorat qiladi.
 43. Monitoringning maqsadi — LAOGga reabilitatsiya jarayonini baholash, potentsial qiyinchiliklar va muammo joylarini aniqlash va tuzatishga muhtoj joylar uchun erta ogohlantirish tizimini ta’minlash uchun samarali vosita bilan ta’minlashdir. Doimiy nazorat va davriy monitoring muvaffaqiyatli amalga oshirishning ajralmas qismidir. Monitoring — bu loyiha menejerlari uchun ogohlantirish tizimi va zarar ko‘rgan shaxslar uchun dasturga o‘z ehtiyojlari va munosabatini bildirish uchun kanal.

9.1. Ichki monitoring
 44. LAOG o‘zining ijtimoiy va gender masalalari bo‘yicha xodimi orqali va hokimiyatlar bilan hamkorlikda yer olish va ko‘chirishni amalga oshirish jarayonining borishini kuzatib boradi. Monitoring quyidagilarni o‘z ichiga oladi:
(i) amalga oshirish belgilangan muddatda bajarilishini va muammolar o‘z vaqtida hal qilinishini ta’minlash uchun ma’muriy monitoring;
(ii) zarar ko‘rgan shaxslarning holatini kompensatsiya va yordam, yerni rivojlantirish bilan almashtirish uchun yer ajratish va hokazo.
 45. Hokimliklar ko‘magida LAOG quyidagilarni amalga oshiradi:
(i) yer olish va ko‘chirishni amalga oshirish jarayonini monitoring qilish;
(ii) himoya choralariga rioya qilinishini va ularning maqsadli natijalarga erishishini tekshirish;
(iii) monitoring natijalarini hujjatlashtirish va oshkor qilish hamda davriy monitoring hisobotlarida zarur bo‘lgan tuzatish va profilaktika choralarini belgilash;
(iv) kerakli natijalarga erishishni ta’minlash uchun ushbu harakatlarni kuzatib borish;
(v) vaqti-vaqti bilan OTBga ijtimoiy himoya monitoring hisobotlarini taqdim etish.
 46. LAOG hokimiyatlardan ma’lumotlarni to‘playdi, tahlil qiladi va tekshiradi, shuningdek, quyidagi hisobotlarni tayyorlaydi va taqdim etadi:
(i) yer olish va ko‘chirishni amalga oshirishni tugatish to‘g‘risidagi hisobot, bu OTB uchun ko‘rib chiqish, sohada tekshirish va qurilish ishlari uchun saytni topshirish uchun asos sifatida ishlatiladigan yer olish va ko‘chirish hisobotiga muvofiqligi to‘g‘risidagi hisobotni tayyorlash uchun kirish bo‘lib xizmat qiladi;
(ii) loyiha samaradorligidan boshlab loyiha tugashigacha tayyorlanadigan va hisobotni amalga oshirish jarayoni va loyihani amalga oshirish jarayonida paydo bo‘lgan / kutilmagan masalalar va harakatlar to‘g‘risida hisobot beradigan yarim yillik ijtimoiy monitoring hisobotlari;
(iii) loyiha tugashidan 6 oy oldin tayyorlanadigan baholash hisobotida yer olish va ko‘chirish tajribasining umumiy bahosi va kelgusidagi loyihalar uchun olingan saboqlar muhokama qilinadi.