Farg'ona viloyati Dang'ara tumani hokimligi

              MEVALI  BOG‘LARDA  ALDAMCHI  BELBOG‘LAR  BOG‘LASHNING  AHAMIYATI

Mevali bog‘larda mo‘l va sifatli hosil yetishtirish uchun daraxtlarni turli zararkunandalardan himoya qilish muhim hisoblanadi. Ayniqsa, kuz faslida ayrim zararli hasharotlar qishlash uchun pana joy izlaydi. Ularning bir qismi daraxt tanasidagi yoriqlar va ko‘chgan po‘stloqlar orasiga yashirinadi.

Bunday zararkunandalarning sonini kamaytirish maqsadida aldamchi belbog‘lar o‘rnatish usuli qo‘llaniladi. Bu mexanik himoya usuli bo‘lib, kimyoviy preparatlardan foydalanishni kamaytirishga yordam beradi.

Aldamchi belbog‘ nima?
Aldamchi belbog‘ — mevali daraxt tanasiga o‘raladigan, zararkunandalar yashirinishi uchun qulay sharoit yaratadigan maxsus materialdir.
Belbog‘ sifatida quyidagi materiallardan foydalanish mumkin:
Qanorga o‘xshash dag‘al qop matosi.

Somon.
Kanop tolali materiallar.
Porolon va boshqa mos materiallar.
Belbog‘ning qatlamlari orasiga kirgan ayrim zararkunandalar shu yerda yashirinishi yoki qishlash uchun joylashishi mumkin. Keyinchalik belbog‘larni tekshirish va zararkunandalardan tozalash orqali ularning sonini kamaytirish mumkin.
Aldamchi belbog‘larni qanday bog‘lash kerak?
1. Daraxt tanasini tayyorlash.
Belbog‘ o‘rnatiladigan joydagi qurigan va oson ajraladigan po‘stloq qoldiqlarini ehtiyotkorlik bilan tozalash kerak. Sog‘lom po‘stloqqa zarar yetkazmaslik lozim.
2. Belbog‘ uchun material tanlash.
Zararkunandalar yashirinishi mumkin bo‘lgan qatlamlarga ega, havo o‘tkazadigan mato yoki somonli material tanlanadi.
3. Belbog‘ni o‘rnatish.
Belbog‘ni daraxt tanasiga yerdan taxminan 40–45 sm balandlikda, kengligini esa 20–25 sm qilib o‘rnatish tavsiya etiladi. U daraxtni shikastlamaydigan tarzda mahkamlanishi kerak.
4. Belbog‘larni muntazam tekshirish.
Belbog‘lar har 5–6 kunda tekshiriladi. Ularning orasiga yashiringan zararkunandalar aniqlanib, belbog‘ tozalanadi yoki zararlangan material xavfsiz tarzda zararsizlantiriladi.
Aldamchi belbog‘larning afzalliklari
Aldamchi belbog‘lardan foydalanish quyidagi natijalarga yordam beradi:
Ayrim zararli hasharotlarni mexanik usulda tutish.
Daraxt tanasida yashirinadigan zararkunandalarni aniqlash.
Zararkunandalar sonini kamaytirish.

Kimyoviy vositalarga bo‘lgan ehtiyojni kamaytirishga ko‘maklashish.
Bog‘ning fitosanitar holatini yaxshilash.
Shuni unutmaslik kerakki, aldamchi belbog‘lar barcha zararkunandalarni yo‘q qilmaydi. Ularni boshqa agrotexnik va zaruratga qarab, biologik himoya tadbirlari bilan birgalikda qo‘llash maqsadga muvofiq.
Xulosa
Mevali bog‘larda aldamchi belbog‘larni o‘z vaqtida o‘rnatish, muntazam tekshirish va zararkunandalardan tozalash bog‘larni himoya qilishning muhim tadbirlaridan biridir. Ayniqsa, kuzgi davrda ushbu usulni to‘g‘ri tashkil etish kelgusi mavsumda zararkunandalar sonini kamaytirishga yordam berishi mumkin.

Sog‘lom bog‘ — mo‘l hosil garovi!

Oziq ovqat maxsulotlari xavfsizligi qo‘mitasi Dang‘ara tumani mutaxasisi Azizbek Tursunov