Xashimova Zaynat Sattarovna
25.12.1949 y., Kulja shahri
Oliy. Oʻzbekiston Davlat Universitetini tamomlagan- kimyogar.
Bioorganik kimyo, oʻsimlik moddalari kimyosi, hujayra texnologiyasi
Biologiya fanlari doktori, katta ilmiy xodim. lmiy qiziqishlari hujayra biotexnologiyasi bilan bog'liq. Funktsional ahamiyatga ega gʻoʻza oʻsimligi oqsillari, xususan, hujayra devori oqsillarining antigenik determinantlarini, oqsillarning strukturaviy-funksional munosabatlarini o‘rganish maqsadida birinchi marta turli gʻoʻza oʻsimligi oqsillariga monoklonal antitelalar (mAbs) hosil qiluvchi gibridomalar olindi.
mAbs, molekulyar modellashtirish va hujayra kulturasidan foydalangan holda, gʻoʻza ekstensimon oqsillar (EO) saraton hujayralarining agregatsiyasiga olib kelishi, hujayra boʻlinishining S-davrida sitotoksik ta'sir koʻrsatishi va EO dagi arabinozillar hujayraning himoya funktsiyasida ishtirok etishi koʻrsatilgan. mAbs yordamida birlamchi hujayra devorining shakllanishi va bu jarayonda EO ishtirokini oʻrganish mumkin.
Oqsilning himoya funktsiyalarini kiritish uchun mumkin boʻlgan model taklif etilgan.
Cuscuta europeae oʻsimligining oqsillari va quyi molekulyar birikmalarining ta'sir qilish mexanizmini oʻz ichiga olgan keng qamrovli tadqiqot oʻtkazilgan.
U ingichka ichak adenokarsinomasining yangi, uzluksiz kultivirlanadigan hujayra liniyasini, sisplatinga chidamli HeLa hujayralarini ishlab chiqdi, hamkasblari bilan birgalikda gepatotsitlarning uzluksiz kulturasini ishlab chiqdi va biologik faol moddalarning keng spektrini skrining qilish uchun test tizimini yaratdi.
18 ta ixtiroga patent olingan. O‘zbek va rus tillarida o‘quv-uslubiy qo‘llanmalar chop etilgan.
Keyingi qiziqishlar tabiiy birikmalarni, shu jumladan, karsinolitik, gepatoprotektiv ta'sirga ega birikmalarni oʻrganish, bu birikmalarning ta'sir qilish mexanizmini oʻrganish, shuningdek, dori vositalarining biologik xavfsizligini oʻrganish bilan bogʻliq.
Uning rahbarligida 1 ta nomzodlik (PhD), 3 ta nomzodlik va 2 ta bakalavrlik dissertatsiyalari himoya qilingan. 1 ta nomzodlik (PhD) va 1 ta magistrlik dissertatsiyalarining ilmiy rahbari. H-index 6, (Scopus), 30 dan ortiq maqolalari Scopus va Web of Science platformalarida jurnallarda chop etilgan
Guliston Davlat Universiteti huzuridagi ilmiy darajalarini berish bo‘yicha ixtisoslashtirilgan DSc 03/06/05/2020. B.91.03 raqamli Ilmiy Kengash a’zosi va Bioorganik kimyo instituti huzuridagi ilmiy darajalarni beruvchi DSc.02/30.12.2019.K/B.37/01 ilmiy Kengash qoshidagi Ilmiy seminar a’zosi. U Rossiya biotexnologlar jamiyati a'zosi.
