Fazilova Dilbarxon Shamuradovna
Tugʻilgan sanasi va joyi: 9-avgust 1969-yil, Andijon
- oliy, Moskva energetika instituti, fizika-matematika fanlari doktori, professor
Olima faoliyat yuritayotgan asosiy yo‘nalish: tadqiqot ishining asosiy yoʻnalishi sunʼiy yoʻldosh maʼlumotlari, jumladan, optik, radar va GNSS usullaridan foydalangan holda infratuzilmaning tabiiy ofatlarga chidamliligini oshirish maqsadida litosferaning fazoviy va davriy oʻzgarishlarini, tuzilishi va dinamikasini oʻrganishga qaratilgan.
Fandagi yutuqlari: Geodinamik tadqiqotlar sohasida sezilarli natijalarga erishildi: global gravitatsion modellarini tuzatishning innovatsion usullari ishlab chiqildi, raqamli relyef modellarining aniqligi takomillashtirildi, mintaqaning GNSS tarmog‘ining tayanch geodeziya nuqtalarining koordinatalari va tezligi katalogi yaratildi. Tektonik jarayonlarning har tomonlama tahlili, jumladan, Angren-Olmaliq mintaqasi, Chorvoq suv ombori va Sho‘rtan gaz koni kabi texnogen maydonlardagi deformatsiyalar o‘rganildi.
Joriy loyihalar va tadqiqot ishlari:
- Astronomiya instituti loyihasi doirasida litosfera dinamikasini chuqur o‘rganish va geodinamik o‘zgarishlarni kuzatishga yo‘naltirilgan “Yerning tashqi qatlamining geodinamik jarayonlarini sun’iy yo‘ldosh o‘lchovlari asosida o‘rganish” mavzusida ilmiy tadqiqot ishlarini olib borish.
- GFZ, CNES va NAOC xalqaro markazlari bilan IGS geodinamika tarmogʻiga integratsiyalashuv uchun Kitob, Toshkent va Maydanak punktlarida GNSS tizimining tayanch stantsiyalarini oʻrnatishga qaratilgan xalqaro loyihalarda ishtirok etish. Bu nuqtalar O‘zbekistonda geodinamik monitoringni takomillashtirish, yer deformatsiyalarini kuzatish va tahlil qilishning aniqligini oshirish, shuningdek, mamlakatimizni barqaror rivojlanish va seysmik xavfsizlikni ta’minlashda muhim ahamiyatga ega bo‘lgan zamonaviy geodeziya texnologiyalari bilan ta’minlashga sezilarli hissa qo‘shmoqda.
Ilmiy muassasada jamoatchilik ishlari davlat organlari bilan samarali hamkorlik qilish hamda geodinamika va sun’iy yo‘ldosh texnologiyalari sohasida ilmiy loyihalarni ishlab chiqishga ko‘maklashuvchi “O‘zkosmos” va Kadastr agentligi bilan aloqalarni o‘rnatish va qo‘llab-quvvatlash mas’uliyatini o‘z ichiga oladi.