Aripova Salimakhon Fazilovna
Tugʻulgan yili va joyi : 05.12.1939 yil, Qoʻqon shahri, Fargʻona viloyati.
Ma’lumoti: Oliy, kimyo fanlari doktori, professor, OʻzR FA OʻMKI bosh ilmiy xodimi.
Iqtisosligi: Bioorganik kimyosi, tabiiy va fiziologik faol moddalar kimyosi.
Fan sohasidagi yutuqlari: Koʻp yillik izlanishlar natijasida ilk bor 35 dan ortiq alkaloid saqlovchi oʻsimliklarning alkaloidlar tarkibi yorganildi, 160 dan ortiq alkloidlar ajratildi, bulardan 100 dan ortiqi yangi moddalar boʻlib, 10 tasi noyob dimer structuraga ega, ularning tusilishi va fasoviy stereokimyosi aniqlangan. 10 ortiq alkaloidlar Frantsiyadagi «Latoxan» firmasi orqali butun dunyoga sotilmoqda. Uning rahbarligi ostida bir necha preparatlar yaratildi va tibbiyotga tadbiq etilmoqda («Dang-shen»-gepatoprotector, «Katatsin»-antigepoxant, «Consubin»-mikroblarga qarshi, «Afrodin»-afrodiziak). UzR «Yilning eng yaxshi ilmiy ishi» tanlov golibi (2006 y.). U 17 ta halqaro ilmiy Simpoziumlarda (Hindiston, Turkiya, Hitoy, Possiya, Armeniya, Kirgizstan) ma’ruzalari bilan ishtiroq etgan. Uning rahbarligida 12 ta fan nomzodi (PhD) va 4ta fan (DSc) doctori, 10 ta magistrlar taiyorlandi. U 2 ta Ixtisoslashgan Ilmiy Kengash azosidir, 3 ta xalqaro jurnallar tahririyati a’zosi. 455 ta ilmiy maqolalari, 6 ta monografiya,15 ta patent muallifi, hirsh indeksi - h 13. UzR Prezidenti farmoniga binoan (1916 y.) «Меxnat shuxrati» Ordeni, (2024 y.) va «Меhnat fahriysi» koʻkrak nishoni bilan taqdirlangan.
Ishlab chiqilayotgan ilmiy-tadqiqot ishlari: FA-F-7-005 fundamental granti: "Аlkaloid oʻsimliklarni oʻrganish asosida bioaktiv moddalar yaratishning asosiy asoslari" ishtirokchisi. Loyiha:"Sintetik Gramin (donaksin) asosida Afrodizyak ta’sir koʻrsatadigan dori moddasini yaratish" loyiha rahbari. FА-F-7-005 raqamli « O‘zbekistonning alkaloid saqlovchi o‘simliklarini tadqiqotlari asosida biologik faol substansiyalar yaratishning fundamental asoslari».
12 yil davomida xotin-qizlar Kengashi raisi, Institut kasaba uyushmasi qo'mitasi a’zosi bo'lgan.
